Bulgaristan'da Dezavantajlı Gruplar İçin Sağlık Arabuluculuğu Sistemi
Yoksulluk ve sağlık hizmetlerine erişim sorunlarının yaşandığı bölgelerde kurumlar ile halk arasında köprü kuran sağlık arabuluculuğu mesleği, Bulgaristan genelinde yüzlerce uzmanla sürdürülmektedir.
Nüfusun yoksulluk içinde yaşadığı ve sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde yardıma muhtaç kişiler ile kurumlar arasında köprü kurmak amacıyla 2001 yılında ortaya çıkan sağlık arabuluculuğu mesleği, Bulgaristan'da 160'tan fazla belediyede 370 arabulucuyla sürdürülmektedir.
Mesleğin Ortaya Çıkış Süreci
Prof. Ivailo Tournev, 30 yılı aşkın bir süre önce Roman topluluğuyla çalışmaya başladığını belirtmiştir. Sofya’daki Aleksandrovska Hastanesi Nöroloji Kliniği başhekimi olan Tournev, yoksulluk, sağlık hizmetlerine erişim eksikliği ve ciddi sosyal sorunlarla karşılaştığını ifade etmiştir.
Bulgaristan Modelinin Gelişimi
Avrupa’daki deneyimleri inceleyen Tournev, Hollanda Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Pim de Graaf ile birlikte bir Bulgar modeli geliştirmiştir. Beş arabulucunun çalışmaya başladığı ilk mahalle, Kyustendil’deki Iztok mahallesi olmuştur.
Günümüzde Bulgaristan’ın 160’tan fazla belediyesinde 370 sağlık arabulucusu görev yapmakta olup, bunların yüzde 30’u yüksek tahsillidir.
Arabulucuların Temel Görevleri
Sağlık arabulucularının başlıca görevleri, dezavantajlı grupların sağlık ve sosyal hizmetlere erişimini kolaylaştırmak, doktorlar ve hastalar arasındaki iletişimi iyileştirmek ve etnik azınlıkların sağlık kültürünü teşvik etmektir.
Eğitim ve Sertifikasyon Süreci
Sağlık arabulucuları, Sofya Tıp Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi ile Ulusal Sağlık Arabulucuları Ağı Derneği tarafından ortaklaşa düzenlenen özel bir eğitim programına katıldıktan sonra mesleki yeterlilik sertifikasına sahip olmaktadırlar.
Girişim, doktorlar, diş hekimleri ve eczacıları da kapsayan sağlık personelinin eğitimi ile gelişmeye devam etmiş ve ekip, doktor veya tıp öğrencisi olan 50’den fazla Roman’ı eğitmiştir.