İleri yaşlarda hafıza değişimleri beynin adaptasyon sürecini gösteriyor

Serdar HocamYazar & Editör

Arizona Üniversitesi sinir bilimcileri, yaşlılıkta görülen hafıza değişimlerinin gerileme değil, beynin tecrübeyi verimli kullanma süreci olduğunu açıkladı.

◉ 2 okunma
Yaşlanmayla ilgili ezber bozuldu: Beyinde dikkat çeken değişim

Arizona Üniversitesi'nden sinir bilimciler, ileri yaşlarda görülen hafıza değişimlerinin beynin yıpranması ya da gerilemesi anlamına gelmediğini, aksine beynin birikmiş tecrübeleri daha verimli kullanmak üzere kendini yeniden yapılandırdığını ortaya koydu.

Yaşlanma Tezi Çürütüldü

Geleneksel nörobilim çevreleri tarafından uzun süredir savunulan yaşlılığın bir telafi ve gerileme dönemi olduğu tezi bu çalışma ile çürütüldü.

Bilim insanları, çocukluk dönemindeki nörolojik sıçramaların ileri yaşlarda da gerçekleştiğini belirterek yaşlanmanın genetik olarak korunmuş adaptif bir gelişim evresi olduğunu öne sürdü.

Beyinde Görev Değişimi

Araştırmaya göre yaşlandıkça beynin anlık ve detay hafızasını yöneten hipokampus bölgesi geri plana çekilirken, genel bilgi ve tecrübeleri işleyen ön beyin kabuğu kontrolü devralıyor.

Hipokampusun aşırı enerji tüketen bir yapı olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, beynin kaynaklarını tasarruflu kullanmak için bilinçli bir görev değişimi yaptığını saptadı.

Uzman Değerlendirmesi

Çalışmanın başyazarı psikolog Fabian-Xose Fernandez, normatif yaşlanmanın yalnızca bir çöküş ve kayıp hikayesi olarak okunamayacağını belirtti.

Fernandez, yaşlı beynin depolanmış uzmanlığın paylaşımı için genç beyinden çok daha farklı işlevler doğrultusunda optimize edildiğini ifade etti.

Tıbbi Yansımalar ve Alzheimer

Uzmanlar, beynin bu doğal adaptasyon stratejisinin netleştirilmesinin tıp dünyasında kritik bir eşiği aşacağını vurguladı.

Erken evrelerinde kontrolsüz hipokampus aktivitesiyle ortaya çıkan Alzheimer hastalığının biyolojik belirtilerinin, normal yaşlanma sürecinden çok daha erken ve kesin hatlarla ayırt edilebileceği ifade edildi.