Birleşmiş Milletler Uzmanlarından Küresel Gıda Arzı ve Çiftçi Tohum Sistemleri Uyarısı
BM uzmanları, geleneksel çiftçi tohum sistemlerini suçlayan yasal düzenlemelerin küresel gıda güvenliğini tehlikeye attığını belirterek devletlere çağrıda bulundu.
Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanları, geleneksel çiftçi tohum sistemlerinin satışını ve takasını suç sayan yasaların küresel gıda arzını tehdit ettiğini duyurdu. İnsan Hakları Konseyine sunulan raporda, kırsal kesimdeki çiftçi haklarının korunması ve koğuşturmalara son verilmesi istendi.
Geleneksel Tohum Sistemlerinin Önemi
Birleşmiş Milletler kırsal kesimde çalışan kişilerin haklarına ilişkin Çalışma Grubu, yayımladığı son raporda dünya gıdasının neredeyse tamamının tohumlardan elde edildiğini vurguladı.
Birçok ülkede ekilen tohumların yüzde 70 ila 90'lık kısmının geleneksel sistemler tarafından sağlandığı ve bu durumun gıda güvenliğini desteklediği ifade edildi.
Kovuşturmalar ve Yasal Baskılar
Çalışma Grubu Başkanı Shalmali Guttal, geleneksel tohum sistemlerinin kovuşturulmak yerine kutlanması gerektiğini belirterek çiftçilerin doğayı koruduğunu söyledi.
Zaman içinde ticari tohum sistemleri ve bitki çeşitliliği koruma yasalarının çiftçileri cezalandırdığı ve endüstriyel standartlara uymayan tohumları hedef aldığı belirtildi.
Fikri Mülkiyet ve Ağır Cezalar
Bu yasaların ihlallerinin endüstriyel veya fikri mülkiyete karşı suçlar olarak ele alındığı ve artış gösterdiği kaydedildi.
Gana ve Japonya gibi ülkelerde izinsiz tohum satışı veya hak ihlalleri sonucunda yüksek para cezaları ile 15 yıla varan hapis cezalarının öngörüldüğü aktarıldı.
Endüstriyel Tekeller ve Uluslararası Rol
Uzmanlar, endüstriyel tohum sistemini kontrol eden yoğun tekelin kırsal kesimdeki çiftçilerin maliyetlerini artırdığını ve erişimi kısıtladığını dile getirdi.
Dünya Bankasının ticari tarım işletmelerine yaptığı yatırımlarla bu tekel yapısını ve özel sektör katılımını güçlendirdiği rapor edildi.
Devletlere Yapılan Çağrılar
Birleşmiş Milletler uzmanları devletlerden, tohum hakkını düzenleyen UNDROP 19. maddesini ulusal kanunlara entegre etmelerini talep etti.
Çiftçi tohum pratiklerinin suç sayılmaktan vazgeçilmesi ve geleneksel sistemlerin endüstriyel pazar kurallarından muaf tutulması gerektiği yinelendi.