Dünya Ticaret Örgütü'nden Reform Uyarısı: Küresel Ekonomide Fırsat Kaybı Yüzde 10'a Çıkabilir
Dünya Ticaret Örgütü, küresel ticaret sisteminde reform yapılmamasının dünya ekonomisinde yüzde 10'a varan kayba yol açabileceğini bildirdi.
Dünya Ticaret Örgütü, çok taraflı ticaret sisteminde gerekli reformların hayata geçirilmemesi durumunda küresel GSYH'de yüzde 10'a varan potansiyel fırsat kaybı yaşanabileceğini duyurdu. Örgüt, ticaret kurallarının modernize edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Ticaret Sisteminde Yaşanan Değişim
Çok taraflı ticaret sistemindeki aksaklıklara rağmen küresel mal ticaretinin yaklaşık yüzde 72'si DTÖ kuralları çerçevesinde gerçekleştiriliyor. İki yıl önce yüzde 80 olan bu orandaki düşüş, mevcut sistemin ciddi bir baskı altında olduğunu gösteriyor. Örgütün kurulduğu 1995 yılından bu yana üye ülkeler arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 140 arttığı tahmin ediliyor.
Gelişmekte Olan Ülkelerin Durumu
Düşük ve orta gelirli ekonomilerin küresel ticaret içindeki payı, 1995'teki yüzde 23 seviyesinden 2024 sonu itibarıyla yüzde 45'e yükseldi. Bu artış, ticaret sisteminin küresel ekonomiyi daha açık ve kapsayıcı hale getirme konusundaki başarısının en net işaretleri arasında gösteriliyor.
Ticaret Güçlenirse Ekonomik Büyüme Artar
Güçlendirilmiş çok taraflı ticaret sisteminin 2050 yılına kadar küresel GSYH'yi yüzde 2,9 ve küresel ihracatı da yüzde 17,9 oranında artırabileceği tahmin ediliyor. GSYH'deki bu büyümenin 3 trilyon dolarlık ekonomik kazanıma karşılık geleceği hesaplanıyor.
En Az Gelişmiş Ülkeler İçin Senaryolar
Dünya ticaretindeki payı yüzde 1'in altında olan en az gelişmiş ülkeler için güçlendirilmiş ticaret sisteminin kazanımlarının daha yüksek olacağı hesaplanıyor. Gümrük vergileri ve ticaret maliyetlerindeki düşüşler sayesinde bu ülkelerin GSYH'sinin yüzde 7,7 artabileceği değerlendiriliyor.
Parçalanmış Ticaret ve Serbest Ticaret Senaryoları
Ticaret işbirliğinin jeopolitik bloklar etrafında şekillendiği parçalanmış bir sistemde küresel GSYH'nin yüzde 5,1 ve ihracatın yüzde 18,6 düşebileceği öngörülüyor. Serbest ticaret anlaşmaları ağını baz alan üçüncü senaryoda ise küresel büyümenin yüzde 6,9 azalabileceği hesaplanıyor.
DTÖ Yönetiminin Değerlendirmeleri
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, sistemin temel mantığının bugün de geçerli olduğunu belirterek üyelerin reform çalışmalarına aktif katıldığını ifade etti. Başekonomist Robert Staiger ise rapordaki verilerin simülasyon olduğunu ve sistemin yeni dünya ekonomisine uyum sağlaması gerektiğini kaydetti.