Cumhuriyet Döneminden Günümüze Türkiye'nin Ekonomi Politikalarındaki Değişim Süreci
Mehmet Tomanbay, planlı ekonomiden uzaklaşma sürecini, 2018 kırılmalarını, Kur Korumalı Mevduat uygulamasını ve fon skandalını değerlendiriyor.
Cumhuriyet döneminden günümüze Türkiye'nin ekonomi politikalarındaki değişimler, planlı ekonomiden uzaklaşma süreci, 2018 kırılmaları, Kur Korumalı Mevduat uygulaması ve son dönemde yaşanan borsa ile fon skandalı ele alınıyor.
Kurumsal Yapıdaki Değişimler
Cumhuriyetle şekillenen ekonomi yönetimi anlayışı; bilimin ve aklın yol göstericiliğinde, kamunun rolünü ve planlamayı önemseyen, güçlü kurumlara ve hukuka dayanan, yaratılan refahın toplum kesimleri arasında adil paylaşılmasını amaçlayan kurumsal bir yapıya dayanıyordu.
Planlamadan Uzaklaşma Süreci
AKP iktidarı döneminde, ekonomi yönetiminin yapısını ve anlayışını değiştiren önemli dönüm noktaları yaşandı. Bu dönüşümlerle Cumhuriyetin kurumsal ve planlamacı ekonomi yönetiminden aşama aşama uzaklaşılarak nas ekonomisi olarak da adlandırılan ekonomi anlayışına geçildi.
2018 Kırılmaları ve Kararlar
2018'de yaşanan kur şoku ve kriz finansal piyasalarda kırılganlığı artırdı, yıllık enflasyon yükseldi. Temmuz 2018'de çıkarılan kanun hükmünde kararnameyle Merkez Bankası'nda atama ve görevden alma yetkisi Cumhurbaşkanına devredildi.
Kur Korumalı Mevduat Uygulaması
Aralık 2021'de Kur Korumalı Mevduat uygulamaya konuldu. KKM'nin yüksek mevduat sahiplerine sağladığı kur koruması, kamuya getirdiği maliyet ve gelir dağılımında yarattığı bozulmayla yoksulluğu ve ekonomik eşitsizlikleri arttırdı.
Fon Skandalı ve Borsa Kayıpları
Eylül ayının ikinci yarısında yaşanan fon skandalı yeni bir ekonomik soruna neden oldu. Borsa İstanbul'a kayıtlı portföy yönetim şirketlerince kurulmuş fonlardan bir kısmı manipülatif işlemler nedeniyle likidite sıkıntısına girerek çöktü.
Toplam Zarar ve Güven Sorunu
Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, tasfiyeye alınan fonlarla beraber toplam zararın arttığını açıkladı. Sorun likidite sorunu olmaktan çıkıp ekonomik, hukuki ve siyasi bir güven sorunu haline geldi.