İş dünyasından erken sanayisizleşme uyarısı ve üretim payı düşüşü

Enflasyonu düşürmek amacıyla uygulanan sıkı ekonomi politikaları sürerken, yeni orta vadeli program öncesinde iş dünyasından erken sanayisizleşme uyarıları gelmeye başladı. Sanayiciler fabrikaların üretim yapmakta zorlandığını, yatırımların yavaşladığını ve ekonomideki ağırlığın azaldığını ifade ediyor.

Sanayide Pay ve İstihdam Gerilemesi

Gayrisafi yurtiçi hasıla içerisinde sanayinin payı 2022 yılında yüzde 29 seviyesindeyken, 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 17.7 oranına geriledi. Aynı dönemde imalat sanayinin payı da yüzde 23.6'dan yüzde 15'in altına düştü.

Sanayi sektörünün toplam ücretli istihdam içindeki payı ise 2009 yılında yüzde 36 seviyesindeyken günümüzde yüzde 30'un altına gerilemiş durumdadır.

Yatırım ve Kârlılık Baskısı

Bir sanayicinin yalnızca sermayesini koruyabilmesi için yüzde 13.6 oranında işletme kârı üretmesi gerekmektedir. Rakip ülkelerde ise bu eşik seviyesinin yalnızca yüzde 3.5 olduğu belirtilmektedir.

Devlet Politikaları ve Teşvik Talepleri

Sanayiciler ve ekonomistler, devletin yeni bir sanayi planını katılımcılık ve hesap verebilirlik anlayışıyla oluşturmasını ve yönlendirici bir ortak haline gelmesini talep ediyor.

Tek merkezden yönetilen bütüncül bir sanayi politikasıyla birlikte performansa dayalı ve şeffaf bir teşvik mimarisinin kurulması istenmektedir.

Uzman ve Sektör Temsilcilerinin Görüşleri

Geçen hafta İSO Meclisi'nde düzenlenen panelde konuşan Aile Şirketlerinde YKÜ Fatih Tamay, ülkeyi sanayinin büyüttüğünü belirterek sanayiciye seçici destek verilmesinin şart olduğunu vurguladı.

Kalkınma Yatırım Bankası Genel Müdürü Halil İbrahim Öztop enerji ve savunmayı devletin alıcı rolü üstlendiği örnekler olarak gösterirken, bankanın katalizör ve gerektiğinde öncü rol oynayabileceğini kaydetti.

İktisatçı Prof. Sinan Alçın imalat sanayinin dışa bağımlılık oranının yüzde 70'lerde olduğunu belirtirken genel teşviklerde kaynakların heba edildiğini ifade etti.

Ekonomist Emre Şirin ise turizmden sanayiye tüm alanlardaki geri gidişe dikkat çekerek mevcut ekonomik stratejinin çöktüğünü dile getirdi.