Küresel Piyasada Dizel ile Benzin Arasındaki Fiyat Makası Açılıyor
Küresel piyasalarda artan talep, rafineri sıkışıklıkları ve arz sorunları nedeniyle dizel fiyatları benzin fiyatlarına kıyasla çok daha hızlı artıyor.
Küresel piyasalarda dizel fiyatları, artan talep, rafineri sıkışıklıkları, Rusya ve Orta Doğu'daki arz sorunları nedeniyle benzin fiyatlarına kıyasla çok daha hızlı artıyor ve aradaki fiyat makası açılıyor. Son veriler, dizel ile benzin arasındaki artış hızının ve pompa fiyatlarının belirgin şekilde ayrıştığını ortaya koyuyor.
Küresel Piyasada Hızlı Artış
Akaryakıt piyasasında benzinin gölgesinde kalan dizel, küresel fiyat yarışında öne çıkıyor. Dünyanın 175 ülkesini kapsayan fiyat endeksi, son üç ayda küresel ortalama dizel fiyatının benzinden yaklaşık 5 puan daha hızlı arttığını gösteriyor.
Yıllık Değişim Oranları
Ağustos sonu itibariyle dünyada dizelin ortalama litre fiyatı 1.59 dolara yükseldi. Son 12 ayda benzin fiyatları ortalama yüzde 19,38 yükselirken dizeldeki artış yüzde 32,86’ya ulaştı ve dizel ile benzin arasındaki fiyat makası açıldı.
Ekonomik Yapı ve Talep Esnekliği
Benzin ağırlıklı olarak binek araçlarda kullanılırken dizel; kamyonlardan gemilere, trenlerden traktörlere ve ağır iş makinelerine kadar ekonominin üretim ve lojistik damarlarında kullanılıyor. Bu nedenle dizel talebi fiyat yükseldiğinde bile kolayca düşmüyor.
Rafineri Kapasitesi Sıkışıklığı
Son dönemdeki fiyat hareketinin en önemli özelliği, ham petrol fiyatlarıyla rafine ürün fiyatları arasındaki ayrışma. Piyasada ham petrolden ziyade onu kullanılabilir yakıta dönüştürecek rafineri kapasitesi sıkışıyor.
Jeopolitik Riskler ve Stoklar
Rusya’daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırıları, İran savaşı ve Orta Doğu’daki arz ve taşımacılık sorunları dizel piyasasını daha da sıkıştırırken ABD stokları da kritik seviyelere indi.
Türkiye ve Avrupa'daki Görünüm
Türkiye de bu küresel ayrışmanın belirgin biçimde görüldüğü ülkeler arasında yer alıyor. 31 Ağustos itibarıyla Türkiye’de benzinin üç aylık fiyat artışı yüzde 14,3 olurken dizelde artış yüzde 21’e çıktı ve Avrupa'nın büyük ekonomilerinde de benzer bir ayrışma dikkat çekti.