Mahfi Eğilmez fon krizini değerlendirdi: Denetim mekanizması sorgulanmalı

İktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, kaleme aldığı yazısında son dönemde gündeme gelen fon krizini finansal sistemdeki riskler ve denetim mekanizmalarının işleyişi üzerinden değerlendirdi. Eğilmez, krizin tüm yönleriyle aydınlatılması gerektiğini vurguladı.

Fon Krizinde Denetim Sorusu

İktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, son dönemde yaşanan fon krizinin nedenlerinin tüm yönleriyle henüz bilinmediğini belirtti. Yazısında asıl sorgulanması gereken konunun denetim mekanizması olduğunu ifade etti.

Eğilmez, denetim yetersizliği bulunup bulunmadığını veya sorunlar ortaya çıkmasına rağmen bunların üzerine zamanında gidilmediğini irdeleyen kritik sorular yöneltti.

Mitlerden Finansal Riskler

Yunan mitolojisindeki İkarus figürünü ele alan Eğilmez, finansal piyasalarda yüksek getirilerin yatırımcıların risk algısını değiştirebildiğini belirtti. Piyasalar yükseldikçe daha fazla risk almanın normalleşebileceğini kaydetti.

Asıl tehlikenin risk almak değil, alınan riskin artık risk olarak görülmemesi noktasına ulaşıldığı an olduğunu vurguladı.

Güven Kaybı ve Pandora'nın Kutusu

Pandora'nın kutusu örneği üzerinden finansal piyasaların birbirine bağlı yapısına dikkat çeken Eğilmez, bir fondaki sorunun tüm piyasaya yayılabileceğini ifade etti.

Finansal krizlerde sadece paranın değil güvenin de kaybedildiğini belirten Eğilmez, umudun tek başına bir risk yönetimi stratejisi olamayacağını dile getirdi.

Karmaşık Sistemler ve Babil Kulesi

Finansal sistemin karmaşıklaşmasını Babil Kulesi örneğiyle değerlendiren Eğilmez, türev ürünler ve borçlanmalar arttıkça risklerin takibinin zorlaştığını belirtti.

Yatırımcı, denetçi ve fon yöneticilerinin aynı yapıya bakarak farklı riskler görebileceğini, bütünün taşıdığı riskin ise gözden kaçabileceğini kaydetti.

Kurallar ve Kobra Etkisi

Kobra etkisi örneğini finansal düzenlemelere uyarlayan Eğilmez, kuralların yasakladığı kadar teşvik ettiği davranışlara da bakılması gerektiğini belirtti.

Bir riski azaltmak için getirilen düzenlemenin yeni risk alanları yaratabileceğine dikkat çekerek kural olmasının tek başına yeterli olmadığını savundu.

Devekuşu Etkisi ve İzlanda Örneği

Finansal sistemdeki risklerin görmezden gelinmesini devekuşu etkisiyle açıklayan Eğilmez, İzlanda'nın 2008 krizi öncesindeki bankacılık büyümesini örnek gösterdi.

Bankacılık sistemindeki uyarılara rağmen önlem alınmadığını hatırlatan Eğilmez, sistem büyürken denetim kapasitesinin de artması gerektiğini vurguladı.