Mahfi Eğilmez'den Uyarı: Ekonomide Güven ve Beklentiler Belirleyicidir
Mahfi Eğilmez, ekonomik kararlarda güven, öngörülebilirlik ve beklentilerin faiz ile enflasyon kadar kritik olduğunu belirtti.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, ekonomik kararların arkasında insanların geleceğe ilişkin beklentilerinin bulunduğunu belirterek, ekonomi yönetiminde güven ve öngörülebilirliğin faiz, enflasyon ve kur kadar önemli olduğunu vurguladı.
Ekonominin Temel Dinamikleri
Klasik ve neoklasik iktisat uzun süre ekonomiyi mekanik bir sistem gibi ele almıştır. Ancak ekonomi yalnızca gaza ve frene basılarak yönetilemez çünkü içinde makineler değil insanlar bulunur.
İnsanlar kararlarını yalnızca bugünkü koşullara göre vermez, geleceğe bakarak hareket ederler. Bu durum ekonomik beklentilerin önemini artırır.
Geleceğe Bakarak Verilen Kararlar
Şirketler yatırım kararı alırken mevcut faiz oranının yanı sıra birkaç yıl sonraki ekonomik koşulları ve kuralların öngörülebilir olmasını hesaba katarlar.
Çalışanlar da ücret taleplerini gelecekteki yaşam maliyetlerine ilişkin beklentiler doğrultusunda şekillendirirler.
Beklentilerin Enflasyon Üzerindeki Etkisi
Üreticiler ve çalışanlar gelecekte enflasyonun yükseleceğini düşünürse fiyatları bugünden artırabilir veya daha yüksek ücret talep edebilirler.
Bu davranışların yaygınlaşması fiyat ve ücret artışlarını hızlandırarak enflasyonun daha da yükselmesine katkı sağlayabilir.
Faiz Tek Başına Çözüm Değildir
Merkez Bankası beklenti anketleri ve PMI gibi öncü göstergeler aktörlerin değerlendirmelerini takip etmek açısından önem taşır.
Ancak beklentilerin bozulduğu bir ortamda yalnızca faiz oranlarını değiştirerek ekonomiyi düzeltmek oldukça zordur.
Güven Yoksa Yatırımlar Erteleniyor
Yatırımcılar yatırım kararı alırken faiz oranının yanında geleceğe ilişkin ekonomik ve hukuki ortamın güven verip vermediğini de sorgularlar.
Güven ortamının bulunmadığı durumlarda yatırımlar ertelenir ve bu durum üretim ile istihdam üzerinde olumsuz sonuçlar doğurur.
Ekonomik İstikrar ve Kurumsal Yapı
Hukukun üstünlüğü, öngörülebilir kurumlar, mülkiyet hakları ve şeffaflık ekonomik istikrar açısından son derece belirleyicidir.
Beklentiler düzelmeden ve güven yeniden tesis edilmeden kalıcı bir ekonomik istikrarın sağlanması güçleşmektedir.