Navlun zamları ihracat maliyetlerini artırıyor
Savaş riskleri ve petrol fiyatları navlun ücretlerini yukarı çekerken, uzmanlar uzak mesafelerde maliyetlerin katlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel çapta yaşanan savaş risk primleri ve petrol fiyatlarındaki artışlar, hat operatörlerini yeni bir zam dalgasına yönlendirerek ihracat maliyetlerini ciddi şekilde artırdı. Uzmanlar, bu gelişmelerin küresel enflasyon üzerinde baskı oluşturduğunu ve uzun rotaların ekonomik olmaktan çıktığını vurguluyor.
Operatörlerden Yeni Zam Dalgası
Hat operatörleri savaş risk primleri ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle yeni tarifeler uygulamaya başladı. MSC, 1 Ekim itibarıyla Türkiye'den Avrupa'ya yüklemelerde konteyner başına 100 dolar zam duyurdu. Uzmanlar bu sürecin diğer armatörlerin de listelerini yenilemesiyle genişleyeceğini belirtiyor.
Bölgelere Göre Ek Ücretler
Navlungo Genel Müdür Yardımcısı Eray Özşahin, armatörlerin akaryakıt fiyat ayarlama faktörünü değiştirdiğini belirterek Avrupa için 100 euro, İngiltere için 100 pound ve diğer bölgeler için 100 dolar ek ücret uygulanmaya başlandığını ifade etti. Uzak Doğu ve Amerika hatlarında artışların çok daha yüksek oranlara ulaşabileceği kaydediliyor.
Risk Primleri ve Taşımacılık Maliyetleri
Çin'den Katar'a yapılan taşımalarda yüksek risk primi nedeniyle navlunların ciddi oranlarda arttığı bildirildi. Sadece savaş risk priminin 20'lik konteynerde 3 bin, 40'lık konteynerde ise 6 bin dolara çıktığı ifade ediliyor. Bu durum taşıma maliyetlerine ağır yükler getiriyor.
Sigorta ve Tanker Kiralarındaki Artışlar
Transbosphor Denizcilik CEO'su Mustafa Can, büyük VLCC tankerlerinde günlük kiraların yüksek seviyelere ulaştığını ve sigorta maliyetlerinin giderlerin en büyük kısmını oluşturduğunu belirtti. Harp risk primi oranlarının bazı bölgelerde yüzde 10'a ulaştığı kaydedildi.
Enflasyon ve Enerji Piyasalarına Etkisi
Enerji uzmanı Altuğ Karataş, petrol fiyatlarındaki artışın motorin başta olmak üzere tüm türevlere yansıdığını ve ulaştırma zamlarının market raflarına kadar ulaştığını belirtti. Bu durumun küresel enflasyon hedeflerini olumsuz etkilediği ifade ediliyor.
Uzun Rotalar Ekonomik Olmaktan Çıkıyor
Küresel petrol taşıma maliyetlerindeki yükseliş, tarihî seviyelere ulaşan akaryakıt giderleri ve tanker arzındaki sıkıntılar nedeniyle bazı uzun mesafe rotalarını ekonomik olmaktan çıkardı. Maliyet baskılarının navlun piyasasının geneline yayıldığı belirtiliyor.