Parasal Sıkılaşma Sürecinde İmalat Sektörünün Finansal Yükü Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iş birliğiyle hazırlanan Sektör Bilançoları sonuçları, 2023-2025 yıllarını kapsayan parasal sıkılaşma sürecinde imalat sektörünün net satışlarında artış yaşanmasına karşın yüksek borçlanma maliyeti ve kur baskısı nedeniyle bilanço yapısında bozulma meydana geldiğini ortaya koydu.

Net Satışlar ve İhracat Artışı

İmalat sanayi şirketlerinin net satışları 2023 yılındaki 15 trilyon 50 milyar TL seviyesinden, 2024'te 22 trilyon 293 milyar TL'ye ve 2025 yılında 28 trilyon 401 milyar TL'ye ulaştı. Sektörün net satışları 3 yılda nominal olarak yüzde 88,7 oranında büyüme kaydetti.

Yurtdışı satışlar 2023'te 3 trilyon 831 milyar TL iken 2024'te 5 trilyon 807 milyar TL'ye ve geçen yıl 7 trilyon 426 milyar TL'ye yükseldi. Yurtdışı satışların brüt satış payı ise yüzde 24 seviyelerinde sabit kaldı.

Finansman Giderleri ve Faaliyet Kârı

Politika faizinin kademeli olarak yükseltilmesiyle imalat sektörünün finansman giderleri 2023'te 785,5 milyar TL, 2024'te 1 trilyon 171,3 milyar TL ve 2025 yılında 1 trilyon 550,3 milyar TL'ye ulaştı.

Sanayici faaliyet kârından elde ettiği her 100 TL'nin yaklaşık 70 TL'sini bankalara ve finansman masraflarına ödemek zorunda kalırken, toplam finansman gideri 3 trilyon 507 milyar TL oldu.

Kambiyo Dengesi ve Kur Zararları

Sıkılaşma dönemindeki kura müdahale ve döviz likiditesi adımları, imalat sektörünün kambiyo dengesini olumsuz etkiledi. Sektörün net kambiyo zararı 2025 yılında 251,5 milyar TL'ye ulaştı.

Üç yıllık birikimli net kur zararı 277 milyar TL olarak kayıtlara geçarken, 2025 yılında kambiyo zararları 1 trilyon 851 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.

Net Kâr ve Kâr Marjındaki Düşüş

İmalat sektörünün dönem net kârı 2023'teki 1 trilyon 119 milyar TL seviyesinden 2024'te 561,9 milyar TL'ye geriledi. 2025 yılında ise toparlanarak 873,9 milyar TL'ye çıktı.

Net kâr marjı 2023'teki yüzde 7,44 seviyesinden 2024'te yüzde 2,52'ye indi ve 2025'te hafif toparlanarak yüzde 3,08 seviyesinde kaldı.

Borçlanma ve Özkaynak Yapısı

İmalat sanayinin toplam borçları 2023-2025 döneminde yüzde 99,9 artışla 8,82 trilyon TL'den 17,62 trilyon TL'ye katlanırken, özkaynak büyümesi yüzde 55,8'de kaldı.

Toplam borçların 13,06 trilyon liralık kısmı kısa vadeli kaynaklardan oluşurken, mali borçlar 3 yılda ikiye katlanarak 6,92 trilyon TL'ye fırladı.

Yatırım, Ar-Ge ve Şüpheli Alacaklar

İmalat sektörünün Ar-Ge harcamaları 2025 yılında 103,2 milyar TL seviyesinde kalırken, yapılmakta olan yatırımlar kalemi nominal bazda sadece yüzde 2,9 artış gösterdi.

Sektörün şüpheli ticari alacak tutarı 2023 yılında 44,5 milyar TL iken 2024 yılında 58,4 milyar TL'ye ve 2025 yılında 82,7 milyar TL'ye yükseldi.