Sanayide Ciro Artışına Rağmen Kârlılığın Düşme Nedenleri

Sanayi sektöründe nominal cirolar artış göstermesine rağmen reel büyümenin sınırlı kalması ve finansman giderlerinin yükselmesi şirketlerin kârlılığını olumsuz etkiliyor. Esas faaliyet kârlarının büyük bir kısmının finansman giderlerine ayrıldığı belirtiliyor.

Maliyet Baskıları ve Rekabet Gücü

Sanayi sektörü yalnızca yüksek faiz ve zayıf talep ile mücadele etmiyor; aynı zamanda artan ücret, enerji ve hammadde maliyetleri de süreci zorlaştırıyor.

Döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalması ise ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü zayıflatan unsurlar arasında yer alıyor.

Üretimden Satışlar ve Reel Büyüme

İSO 500 şirketlerinin üretimden satışları 2025 yılında yüzde 28 artarak 11,1 trilyon liraya çıkarken, Yİ-ÜFE arındırmasıyla reel büyüme yüzde 2,1'de kaldı.

İSO İkinci 500 listesinde de benzer bir tablo görülerek nominal artış yüzde 28,1 olurken, reel büyüme yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşti.

İhracat Verileri ve Ölçek Kaybı

İSO 500 ihracatı yüzde 8,4 artışla 104,7 milyar dolara ulaştı ancak İkinci 500 ihracatı yüzde 0,3 azalarak 15,9 milyar dolara geriledi.

Öte yandan 2024'teki 26 şirketin 2025'te alt gruba düşmesi, kârlılık kaybının ötesinde bir ölçek kaybı yaşandığını açıkça ortaya koydu.

Finansman Giderlerinin Kâr Üzerindeki Etkisi

Faaliyet kârlılığı her iki grupta da yüzde 7,7 olurken vergi öncesi kârlılık İSO 500'de yüzde 3,4, İkinci 500'de ise yüzde 2,2 düzeyinde kaldı.

Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı İSO 500'de yüzde 84,9'a, İkinci 500'de yüzde 86,7'ye ulaşarak kazançların büyük kısmını eritti.

Devreden KDV ve İşletme Sermayesi

Sanayicinin işletme sermayesini daraltan unsurlardan biri olan devreden KDV yükü katlanarak büyümeye devam ediyor.

İSO 500 şirketlerinin devreden KDV tutarı 2021 yılında 23,6 milyar lira iken, 2025 yılında 120 milyar liranın üzerine çıktı.