Göbeklitepe Kazılarında İlk Kez Bütünlüğünü Koruyan İnsan Mezarları Bulundu

Dünyanın en eski anıtsal yapı kompleksleri arasında yer alan Göbeklitepe'de yürütülen kazılarda, 1995 yılından beri ilk defa bütünlüğünü büyük ölçüde koruyan ve yaklaşık 10 bin yıl öncesine tarihlenen iki insan mezarı ortaya çıkarıldı.

Göbeklitepe'de Tarihi Kez Gerçekleşti

Dünyanın en eski anıtsal yapı komplekslerinden biri olan ve halk arasında Girê Miraza olarak bilinen Göbeklitepe'de, 1995 yılında başlayan kazı çalışmalarında ilk kez bütünlüğünü büyük ölçüde koruyan insan mezarları gün ışığına çıkarıldı. Yaklaşık 10 bin yıl öncesine tarihlenen iki mezarın keşfi bilim dünyasında heyecan yarattı.

MÖ 8700-8000 Yıllarına Tarihleniyor

Alman Arkeoloji Enstitüsü araştırmacılarının yürüttüğü ve PLOS One dergisinde yayımlanan çalışmada, MÖ 8700-8000 yılları arasına ait iki ayrı gömü tespit edildi. Mezarlardan birinde yetişkin bir kadın, genç bir erkek ve ergenlik çağındaki bir kız çocuğuna ait iskeletler yer alıyor.

Genç Bir Kadın İskeleti Bulundu

Diğer mezarda ise 20'li yaşlarında veya 30'lu yaşlarının başlarında olduğu tahmin edilen genç bir kadının iskelet kalıntılarına ulaşıldı. Kadının yan yatırıldığı ve bacaklarının vücuduna doğru çekilmiş pozisyonda gömüldüğü tespit edildi.

Yerleşim Alanı Olduğuna Dair Kanıtlar

Yeni mezarların bulunması, Göbeklitepe'nin yalnızca belirli dönemlerde törenler için kullanılan bir merkez olmadığını, insanların burada daha uzun süre yaşadığı bir yerleşim yeri olabileceği yönündeki görüşleri belirgin şekilde güçlendirdi.

Eski Buluntularla Olan Farklar

Göbeklitepe'de daha önce de insan kemikleri bulunmuştu ancak bu kalıntılar çoğunlukla büyük yapıların dolgu tabakalarında dağınık halde ortaya çıkıyordu. Yeni keşfedilen mezarlar, alandaki insan kalıntılarının kaynağına dair tartışmalara yepyeni veriler sundu.

Kemiklerin Alana Ulaşma Nedenleri

Araştırmacılar kemiklerin anıtsal alanlara ulaşması konusunda ritüel amaçlı taşıma ile erozyon ve toprak hareketleri olmak üzere iki temel görüş üzerinde duruyor. Mevcut yeni bulguların doğal toprak hareketleriyle daha uyumlu olduğu ifade ediliyor.

Tören Merkezinden Yerleşime Geçiş

Urfa yakınlarında yer alan ve T biçimli dikilitaşlarıyla tanınan Göbeklitepe'nin yalnızca avcı-toplayıcıların tören toplandığı bir alan olmadığı, kalıcı yaşam izleri de barındırdığına yönelik tartışmalar bu yeni arkeolojik keşifle birlikte hız kazandı.