Türkiye ile Danimarka Arasında Kültür Varlıkları İş Birliği Gelişiyor
Boubon antik kenti kökenli eserlerin Türkiye'ye iade edilmesiyle başlayan süreç, iki ülke arasında ortak sergiler ve uzman değişimini kapsayan kalıcı bir müzecilik ortaklığına evrildi.
Türkiye'nin yürüttüğü kültür varlıklarının iadesi çalışmaları kapsamında Boubon kökenli Septimius Severus bronz başı ile 48 Düver levhasının Türkiye'ye iadesi, Danimarka ile ortak sergiler, bilimsel araştırmalar ve uzman değişimini içeren uzun vadeli uluslararası bir iş birliğine dönüştü.
Uluslararası Toplantıda Paylaşılan Başarı Hikayesi
Türkiye ile Danimarka arasındaki kültür varlığı iadesi ve sonrasındaki iş birliği süreci, UNESCO ortaklığıyla Cenevre'de düzenlenen Bölgesel Diyalog toplantısında uluslararası kamuoyuna aktarıldı. İsviçre Konfederasyonu ev sahipliğinde gerçekleşen buluşmada iade süreçlerinin kalıcı ortaklıklara nasıl dönüştüğü ele alındı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri ile Kopenhag Ny Carlsberg Glyptotek Müzesi yöneticileri ortak bir sunum gerçekleştirerek iki ülke arasındaki müze iş birliğinin aşamalarını katılımcılarla paylaştı.
Boubon Antik Kenti ve Kaçak Kazı Geçmişi
Burdur'un Gölhisar ilçesinde yer alan Boubon Antik Kenti, 1960'lı yıllarda yoğun kaçak kazılara maruz kalmış ve imparatorluk kült alanındaki çok sayıda bronz heykel parçalanarak yurt dışına kaçırılmıştı. Roma İmparatoru Septimius Severus'a ait bronz baş da bu süreçte kaçırılan eserler arasında yer alıyordu.
Heykelin baş kısmı 1970 yılında bir sanat eseri taciri aracılığıyla Glyptotek koleksiyonuna girerken gövde kısmı uzun yıllar Amerika Birleşik Devletleri'nde kaldıktan sonra 2023 yılında Türkiye'ye iade edildi.
Prof. Dr. Jale İnan'ın Bilimsel Çalışmaları
Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr. Jale İnan, 1970'lerden itibaren Boubon üzerine yürüttüğü titiz bilimsel araştırmalarla farklı ülkelere dağılan parçaların tespit edilmesinde temel oluşturdu. İnan, 1979 yılında Glyptotek'te baş ve gövde parçalarını bizzat yan yana getirerek iki unsurun aynı heykele ait olduğunu kanıtladı.
Bu bilimsel altyapı, ilerleyen yıllarda yürütülen resmi iade girişimlerinin en güçlü dayanaklarından birini oluşturdu ve eserlerin birleştirilmesi yolunda kritik bir eşik aşıldı.
İade Süreci ve Danimarka'daki Sergi
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2023 yılında başlattığı resmi girişimler ve sunulan deliller neticesinde Glyptotek yönetimi şeffaf bir diyalog yürüttü. Eserin Boubon kökeninin kesinleşmesi üzerine başlık ve Burdur Düver kökenli 48 pişmiş toprak mimari levha Türkiye'ye iade edildi.
Eserler nakledilmeden önce Danimarka'da özel bir sergiyle kamuoyuna tanıtılarak iki ülke arasındaki kültürel diyalog güçlendirildi ve hukuki süreç kalıcı bir dostluğa bırakıldı.
Kültür ve Müzecilik Alanında Yeni Projeler
İade sürecinin ardından Mart 2025'te başlatılan çalışma programıyla Danimarkalı uzmanlar Türkiye'deki ören yerlerini ve müzeleri ziyaret etti. İki ülke kurumları arasındaki bağlar Danimarka Kültür Bakanlığı'na bağlı kurumların desteğiyle kurumsallaştı.
Burdur Arkeoloji Müzesi koleksiyonundaki Septimius Severus'a ait sandaletli heykel parçaları Kopenhag'daki sergide yer almak üzere Danimarka'ya ulaştırıldı ve ortak bilimsel üretim süreci resmen pekiştirildi.
Gelecek Dönem Planları ve Ortak Sergiler
Türkiye ile Danimarka arasındaki kültür köprüsü önümüzdeki yıllarda ortak sergi ve araştırmalarla genişleyecek. Glyptotek'in 2027 yılında açmayı planladığı Sagalassos sergisi Türkiye, Belçika ve Danimarkalı arkeologların ortak katkılarıyla hazırlanıyor.
Boubon Antik Kenti üzerine Türkiye'de sürdürülecek saha çalışmalarının uluslararası sergilere dönüştürülmesi hedeflenirken uzman değişimi ve konservasyon projelerine yönelik temaslar da devam ediyor.