Eylül ayında öne çıkan bilim ve teknoloji gelişmeleri
Eylül ayında Çin'in internet uydusu fırlatması, Ay'da krater keşfi, FAST teleskobunun gözlemleri ve tıp alanındaki yenilikler yaşandı.
Eylül ayında uzay araştırmalarından yapay zekaya, tıp dünyasından doğa bilimlerine kadar pek çok önemli gelişme kaydedildi. Uzayda yeni uydular yörüngesine yerleşirken, Ay'da devasa bir krater saptandı ve yapay zeka destekli yeni enzim sistemleri keşfedildi.
Çin'den Yeni İnternet Uydusu Fırlatması
Çin, Alçak Yer Yörüngesi'nde kurduğu Guovang takım uydu ağının parçasını oluşturacak internet uydularının 26. grubunu uzaya gönderdi. Uydular, Haynan Adası'ndaki ticari uzay aracı merkezinden Long March 8A roketiyle fırlatıldı.
Ay'da Devasa Bir Krater Keşfedildi
NASA'nın Ay Keşif Uydusu, Ay'ın görünür yüzünde yaklaşık iki yıl önce meydana gelen güçlü çarpışma sonucunda oluşan devasa bir krater tespit etti. Çapı 222 metre, derinliği 43 metre olan krater, Güneş sisteminde yakın zamanda oluşan en büyük çarpışma kraterleri arasında yer alıyor.
FAST Teleskobundan 1300'den Fazla Pulsar Keşfi
Çin'in Beşyüz Metre Aralıklı Küre Teleskobu, 2016'da hizmete girmesinden bu yana pulsar adı verilen 1300'den fazla nötron yıldızını kayda geçirdi. FAST, son 10 yılda dünyadaki diğer teleskopların hepsinden daha fazla pulsar gözlemi gerçekleştirdi.
Ay'daki Su Kaynakları Yerleşim İçin Yetersiz Kalabilir
Bilim insanları, Ay yüzeyinde yaklaşık 1 milyar ton su bulunduğu varsayımıyla yaptıkları araştırmada, bu kaynakların kalıcı yerleşim yerleri için yetersiz olabileceğini belirtti. Suyun geri dönüştürülmesi halinde bile rezervlerin en fazla 100 yıl yetebileceği vurgulandı.
Claude Yapay Zeka Modeli İle Yeni Enzim Sistemi
Anthropic'in Claude yapay zeka modeli, DNA dizilimlerinden oluşan veri tabanında yeni enzim sistemlerinin keşfine katkı sağladı. Yapılan 21 saatlik tarama sonucunda, bakterilere bulaşan virüslerde rastlanan ancak karakterize edilmemiş bir enzim sistemi saptandı.
Felçli Hastalar İçin Yeni Beyin-Bilgisayar Arayüzü
ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü, felçli hastaların konuşmalarını ve beden dillerini aynı anda sanal bir karaktere aktarabilen yeni bir beyin-bilgisayar arayüz sistemi geliştirdi. Bu sistem, ALS hastalarının daha hızlı iletişim kurabilmesine olanak sağlıyor.
İnsan Beyin Dokusuna Sahip Fareler Geliştirildi
Stanford Üniversitesi araştırmacıları, insan beyin organoidlerinden elde edilen hücreleri yeni doğan farelerin beyinlerine naklederek beynin yarısının insan dokusundan oluşmasını sağladı. Nakledilen hücrelerin fare beyninde yaklaşık 4 milyon insan beyin hücresi geliştirdiği belirtildi.
Genetiği Değiştirilmiş Domuz Böbreği ve Afrika Filleri
ABD'de domuz böbreği nakledilen bir hasta 271 gün diyalizsiz yaşarken, başka bir araştırmada Afrika fillerinin hastalandıklarında şifalı bitkilerden yararlandığı tespit edildi. Fillerin 35 farklı bitki türünü tedavi amacıyla tükettiği belirlendi.