Avrupa Birliği'nden Artan Güvenlik Tehditleri ve İklim Değişikliğine Karşı Yeni Kutup Stratejisi

Avrupa Birliği, iklim değişikliğinin küresel ortalamanın çok üzerinde seyrettiği, enerji kaynakları ve kritik mineraller üzerindeki rekabetin kızıştığı ve güvenlik tehditlerinin arttığı Arktik bölgesindeki varlığını ve stratejik konumunu güçlendirmek için yeni bir planı kamuoyuna duyurdu.

Brüksel'de salı günü açıklanan yeni strateji, ABD Başkanı Donald Trump'ın Danimarka'ya bağlı Grönland'ı kontrol altına alma yönündeki tehditleri ve İzlanda'yı huzursuz eden harita paylaşımlarının ardından geldi. Arktik bölgesinin küresel ortalamaya kıyasla yaklaşık dört kat daha hızlı ısınmasıyla birlikte yeni deniz yolları açılırken, Çin'in bölgedeki ticari faaliyetleri ve Rusya'nın askeri yığınağı da güvenlik kaygılarını üst seviyeye taşıdı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bölgedeki istikrarı sağlayan kuralların ve egemenliğin artık garanti edilemediğini belirterek stratejik duruşu değiştirmek zorunda olduklarını vurguladı.

AB yönetimi, Kuzey Atlantik ve Arktik'teki denizaltı iletişim kablolarını izlemek, korumak ve onarmak amacıyla bir kablo merkezi kurulmasına destek vermeyi planlıyor. Rus denizaltılarının buradaki altyapılara sabotaj planladığından şüphelenilirken, kamera, sensör ve uydu sistemleri için AB fonları kullanılacak. Ayrıca Grönland'ı doğrudan AB'ye bağlayacak güvenli ve dirençli bir denizaltı kablosunun hayata geçirilmesi desteklenecek. Proje kapsamında ayrıca Rusya'nın petrol taşımak için kullandığı gölge filonun yanı sıra yasadışı balıkçılık ve kirliliği takip etmek üzere deniz güvenliği merkezi kurulması da hedefleniyor.

Bölgede etkinliği artırmak amacıyla buzkıran gemisi filosunu genişletmeyi hedefleyen Avrupa'nın halihazırda çoğunluğu Finlandiya'da olmak üzere yaklaşık 10 buzkıranı bulunurken, Rusya'nın yaklaşık 40 gemisi yer alıyor. Altyapı bağlantılarının geliştirileceği plan kapsamında, bölgedeki limanlar, demiryolları, enerji terminalleri ile uydu ve dijital ağlar Avrupa pazarlarına entegre edilecek. Bölgede yarım milyondan fazla AB vatandaşının yaşadığını belirten Birlik, Norveç, İzlanda, Kanada ve İngiltere gibi ortaklarla yakın çalışmayı amaçlasa da, bölgede petrol veya gaz sondajı yapmayacağını ve buradan çıkarılan fosil yakıtları satın almayacağını vurguluyor.