Bikem Akten Yalın: Türkiye klinik araştırmalarda yer alıyor ancak yeni ilaçlara erişimde sorun yaşıyor

Akademi ve ilaç sektöründeki deneyiminin ardından sağlık verilerini inceleyen “İkinci Okuma” yazı dizisini başlatan Bikem Akten Yalın, Türkiye'nin klinik araştırmalardaki konumu ve yeni ilaçlara erişimde yaşanan sorunları değerlendirdi.

Tufts Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde sinir bilimi doktorasını tamamlayan ve kariyerini ilaç geliştirme alanında sürdüren Bikem Akten Yalın, basın bültenleri, makaleler ve hekim değerlendirmeleri arasındaki farklılıkları incelemek amacıyla "İkinci Okuma" dizisini hayata geçirdi. Çift dilli yayımlanan yazılarda Türkiye’deki hastalık sıklığı, geri ödeme koşulları ve ülkenin araştırmalardaki konumu ele alınıyor. Yalın, meme kanseri örneği üzerinden Türkiye'nin dünyadaki hastalık yükünün yüzde 1'ini taşımasına karşın Faz 3 çalışmalarındaki hasta payının yüzde 5 civarında olduğunu, onaylı 31 meme kanseri ilacından 12'sinin geri ödemesinin bulunmadığını, ülkeye hiç gelmeyen 7 ilaçtan dördünün ana çalışmasının Türkiye'de yapıldığını belirtti.

Yalın, hastaların klinik araştırmalara dahil edilmesine rağmen sonradan bu ilaçlara ulaşmakta güçlük çektiğini ya da yüksek bedeller ödemek zorunda kaldığını kaydetti. Araştırmalara gelen geri dönüşlere de değinen Yalın, klinik araştırma merkezlerinin yaklaşık üçte ikisinin kamu üniversite hastanelerinde yer aldığını, Hacettepe ve Ege üniversitelerinin bu çalışmaların yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yaptığını, şehir hastanelerinin oranının ise yüzde 8, kan kanserleri çalışmalarında ise yüzde 3 seviyesinde kaldığını aktardı. Yalın, çalışmalarında yapay zekâ araçlarından faydalandığını ancak her veriyi orijinal kaynağına başvurarak doğruladığını ifade etti.