BM İklim Şefi Stiell: İklim Krizi Pandemi Ölçeğinde Sağlık Acil Durumu

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen COP31 zirvesinde yaptığı açıklamada, iklim krizinin artık pandemi boyutlarında küresel bir sağlık acil durumu haline geldiğini belirtti.

Dünya liderleri ve uzmanlar, 9-20 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen BM COP31 zirvesi için Antalya'da bir araya geldi. BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, hava kirliliğinden aşırı sıcaklara kadar iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde giderek büyüyen bir tehdit oluşturduğunu ve felaketlerin altyapıyı sarstığını ifade etti. Stiell, ülkelerin ekonomik sistemleri elektrik çağına göre yeniden düzenleme ile fosil yakıtların yol açtığı sürekli maliyetlere razı olma arasında seçim yapmak zorunda olduğunu kaydetti.

Lancet Countdown 2026 raporuna göre insan kaynaklı iklim değişikliği ve fosil yakıtlar, dış ortam hava kirliliği ile aşırı sıcaklar yoluyla her yıl tahminen 3,3 milyon ölümle bağlantılı bulunuyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün 9 Kasım'da yayımladığı rapora göre ise son 12 yıl kayıtlara geçen en sıcak dönem olurken, 2026 yılı da dahil son dört yıl şimdiye kadarki en sıcak dört yıl arasında yer aldı. Sıcaklık artışları; kuraklık, şiddetli yağışlar, sıcağa bağlı hastalıklar, orman yangını dumanı, gıda güvencesizliği ile kolera, sıtma ve dang gibi vektör kaynaklı hastalıkların risklerini artırıyor.

Stiell, iklim risklerinin sağlık sistemlerindeki zayıf noktaları büyüttüğünü belirterek sağlığın iklim eyleminin merkezinde olması gerektiğini vurguladı. Uyum planlarının sıcak dalgalarında kliniklerin açıklığı, güvenli su erişimi ve salgınların erken fark edilmesi gibi kritik sorulara yanıt vermesi gerektiğini ekleyen Stiell, hiçbir sağlık sisteminin sonu gelmeyen biçimde ısınan bir dünyaya tek başına dayanıklı kılınamayacağını ifade etti.