Kanser Tedavisinde Genetik Özelliklere Göre Kişiye Özel Dönem

Dr. Öğr. Üyesi Aslıhan Şengelen, kişiselleştirilmiş tıp ve genetik tabanlı kanser tedavilerindeki güncel gelişmeleri değerlendirerek tümörün moleküler özelliklerine göre uygulanan tedavilerin başarı oranlarını paylaştı.

Dr. Öğr. Üyesi Aslıhan Şengelen, bireylerin genetik ve biyolojik özelliklerinin tedavi yanıtlarını doğrudan etkilediğini belirterek kanser tedavisinde tümörün moleküler özelliklerinin dikkate alınmasının önemini vurguladı. Akciğer kanserinde EGFR mutasyonları ve meme kanserinde HER2 düzeyleri bu duruma örnek gösterildi.

Nature Medicine dergisinde yayımlanan 400 hastalıklık araştırmaya atıfta bulunan Şengelen, moleküler özelliklere göre tedavi edilen hastalarda yanıt oranının yüzde 17,5, standart tedavi grubunda ise yüzde 10 olduğunu kaydetti. Metastatik kolorektal kanser hastalarından oluşturulan üç boyutlu organoid modelleri ile ilaç yanıtlarının laboratuvarda incelenebildiği ancak bu yöntemin henüz klinik doğrulama aşamasında olduğu ifade edildi.

The Lancet dergisinde yayımlanan 7 bin kişilik bir araştırmaya göre, genetik analizlerle düzenlenen tedavilerin ilaç yan etkilerini yüzde 30 oranında azalttığı saptandı. Ayrıca 2025 yılında The New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada nadir bir metabolizma hastalığı olan bir bebeğe CRISPR tabanlı gen düzenleme tedavisi uygulandığı örnek gösterildi. Şengelen, genetik bilginin tek başına yeterli olmadığını, klinik bulgularla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.