Lancet raporu iklim değişikliğini küresel sağlık acil durumu ilan etti

30'dan fazla ülkeden 146 araştırmacının imza attığı Lancet raporu, aşırı sıcaklar ve kuraklığın iklim eylemlerinden çok daha hızlı arttığını vurgulayarak iklim değişikliğinin küresel bir sağlık acil durumu haline geldiğini gözler önüne serdi.

30'dan fazla ülkede 100'den fazla kurumdan 146 araştırmacının katkı sunduğu raporda, aşırı sıcakların ve kuraklığın iklim eylemlerinden hızlı bir şekilde arttığı vurgulandı. Paris Anlaşması'nın yürürlüğe girdiği 2016 ile 2023 yılları arasında her yıl ortalama 540 bin kişinin sıcaklıkla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybettiği ve bu ölümlerin yüzde 68'inin iklim değişikliğinden kaynaklandığı belirtildi. Sadece 2023 yılında sıcaklık artışlarının 710 bin ölüme yol açtığı, bunlardan 71'den fazla kısmının iklim kriziyle doğrudan ilişkili olduğu ve bu rakamın sıtma veya HIV kaynaklı ölümleri geride bıraktığı ifade edildi. 2016-2023 döneminin tamamında ise iklim değişikliğine bağlanabilecek ölümlerin yaklaşık 3 milyona ulaştığı kaydedildi.

Artan sıcaklıklar ve buna bağlı düşen iş verimliliği nedeniyle 2025 yılında küresel ekonominin potansiyel gelirinden 1 trilyon dolardan fazla kaybettiği, bu durumun trilyon dolar sınırının aşıldığı art arda üçüncü yıl olduğu bildirildi. Aşırı kuraklığın etkilediği toprak oranının 2016-2025 döneminde önceki on yıla kıyasla yaklaşık yüzde 700 oranında hızlandığı, 2025 yılında dünya topraklarının yarısından fazlasının en az bir ay boyunca aşırı kuraklıkla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.

Raporda, 2025 yılında küresel temiz enerji yatırımlarının yüzde 7'den fazla artarak 2,1 trilyon dolara ulaştığı ve fosil yakıt yatırımlarının yüzde 82 üzerine çıktığı bilgisine yer verildi. Fosil yakıtların küresel enerji arzının yüzde 80'inden fazlasını oluşturmaya devam ettiği ve hava kirliliğinin her yıl yaklaşık 2,7 milyon kişinin ölümüne yol açtığı vurgulandı. Araştırmacılar, iklim değişikliğinin resmen bir küresel sağlık acil durumu olarak tanınmasını, DSÖ ve Birleşmiş Milletler'in yanıt koordine etmesini, sağlığın iklim kararlarının merkezine konulmasını ve emisyonların azaltılmasını talep etti.