Prof. Dr. Sinan Alçın'dan ekonomi değerlendirmesi: Kriz bütçe açıklarından çıkabilir

Prof. Dr. Sinan Alçın, Osmanlı'dan günümüze ekonomik yapıyı, küresel borç riskini, stagflasyon tehlikesini ve iç piyasadaki borçlanma yapılarını değerlendirerek bir sonraki küresel krizin bütçe açıklarından çıkabileceğine dikkat çekti.

Osmanlı İmparatorluğu'ndan devralınan ekonomik yapıda kısıtlı bir sanayi üretimi bulunduğunu belirten Prof. Dr. Sinan Alçın, 1881 yılında kurulan Düyun-u Umumiye ile borcu borçla ödeme sarmalına girildiğini ifade etti. Cumhuriyet'in en büyük ekonomik kazanımının bütçe hakkının topluma kazandırılması ve hazinenin milletin malı haline getirilmesi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Alçın, millileştirme hamleleri ve İş Bankası gibi kurumların kuruluşuyla bağımsız bir ekonomik yapının temellerinin atıldığını kaydetti. Küresel borç riski ve stagflasyon tehlikesi bağlamında 1945 sonrası kurulan Bretton Woods finansal mimarisinin günümüz ekonomilerini yönetmekte yetersiz kaldığına işaret eden Prof. Dr. Alçın, dünya genelinde muazzam bir parasallaşma ve borç birikimi yaşandığını belirtti. Fransa'da kamu borcunun milli gelirin yüzde 116'sına ulaşması ve ABD'deki devasa dış ticaret açığına değinen Prof. Dr. Alçın, ham petrol fiyatlarının 100 doların üzerine yerleşmesiyle birlikte küresel ekonomi için stagflasyon riskinin öne çıktığını savundu.

İç piyasadaki borçlanma yapısını da analiz eden Prof. Dr. Sinan Alçın, ticari kredi faizlerinin yüzde 40 seviyesinin altına gerilediğini ve yıl başından bu yana yaklaşık 10 puanlık bir çekilme yaşandığını belirtti. Ancak özel sektörün 243 milyar doları aşan kısa vadeli döviz cinsinden borç stokunun ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Alçın, özellikle döviz geliri olmayan firmaların Türk lirası cinsi borçlanabilmesi için makroihtiyati tedbirlerde esnemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Emekli maaşları ve asgari ücret tartışmalarına da değinen Prof. Dr. Alçın, son üç yılda açlık sınırı ile yapılan maaş artışları arasındaki makasın olumsuz yönde açıldığını, emeklilere yapılacak 5-10 puanlık sembolik artışların kalıcı bir refah yaratmayacağını ve sosyal güvenlik sisteminin köklü bir revizyona muhtaç olduğunu kaydetti. Kapalıçarşı'da kuyumcuların kepenk kapatıp yerlerini baharatçılara bırakması sürecini değerlendiren Prof. Dr. Alçın, altın fiyatlarında yaşanan hızlı yükselişin ardından gelen iştah kaybının ve hanehalkının nakit sıkışıklığı sebebiyle altın bozdurmasının piyasayı etkilediğini belirtti. Son olarak ABD seçimleri öncesinde Başkan Donald Trump'ın enerji ve metan gazı kısıtlamalarını gevşetme yönündeki vaatlerini yorumlayan Prof. Dr. Alçın, bu açıklamaları seçmen konsolidasyonuna dönük söylemler olarak nitelendirdi.