Sermaye Piyasası Kurulu'ndan Takas Kesinliği ve Pay Blokajı Açıklaması

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi kapsamında kamuoyunda yer alan takas kesinliği ve pay blokajı konusundaki tereddütler üzerine yazılı bir açıklama yaptı.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye sürecine girmesi halinde dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceği düzenlenmiştir. Bu hükmün amacı, gerçekleştirilen işlemlerde oluşan takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez şekilde yürütülmesi ilkesi getirilerek sermaye piyasalarına duyulan güveni korumaktır. Ancak söz konusu hüküm, TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlar bakımından, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanması gerektiğini ifade etmemektedir. TEFAS, klasik organize piyasalardan farklı olarak, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine imkan sağlayan bir platformdur. Bu nedenle, TEFAS'ta verilen her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi değildir.

Tasfiye sürecinde, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar bakımından, satış talimatlarının verilmiş olması veya sistemde belirli bir kaydın bulunması tek başına takasın başladığı anlamına gelmemektedir. Takas işlemi, alınan talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması ile tamamlanmaktadır. Bu nedenle, henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına alınması; fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil dağıtılmasına katkı sağlayacaktır. Nitekim pay blokaj kaydı bulunan kişiler de 455.758 fon pay sahibi arasında yer almakta olup ilave bir grup teşkil etmemektedir. Kanun Teklifinde yer alan düzenleme, tamamlanmış işlemleri etkilememekte olup yalnızca henüz takas süreci tamamlanmamış talimatları kapsamaktadır.