Türk kültürel mirası ve dijital arşivler yerli yapay zekâ BİLGE'ye aktarılıyor

Türk tarihi, edebiyatı ve kültürüne ilişkin doğru bilgilerin yapay zekâ motorlarında yer almasını sağlamak amacıyla dijital kitaplık ve nitelikli veri havuzu oluşturuluyor. TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen yerli yapay zekâ modeli BİLGE'ye, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü ve Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü gibi dijital arşivlerin kaynaklık edeceği bildirildi.

Yapay zekâ motorlarında Türk tarihi, edebiyatı ve kültürüne ilişkin doğru bilgilerin yer alması amacıyla yürütülen dijital kitaplık hazırlıkları devam ediyor. Araştırmacıların kaynaklara kolay ulaşmasını ve yapay zekâ sistemlerine veri sağlamasını hedefleyen nitelikli bir veri havuzu oluşturuldu. TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen, Türkçenin dil yapısını ve kültürel birikimini temel alan yerli yapay zekâ modeli BİLGE'ye bu birikimin kaynaklık edeceği belirtildi.

Üsküp’te düzenlenen 15. Uluslararası Gelecekle İletişim Çalıştayı’nda konuşan Prof. Dr. Mustafa İsen, Türk ve İslam dünyasının zengin biyografi birikiminin önemli bir kısmının henüz dijital ortama aktarılmadığına dikkat çekti. Ahmet Yesevi Üniversitesi öncülüğünde hazırlanan Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'nde yaklaşık 14 bin şair ve yazar biyografisi yer alırken, Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü'nde 8 bin 85 eser maddesi bulunuyor. Bu kaynaklar farklı yüzyıllara ait edebî bilgilere tek bir dijital ortamdan erişim imkânı sunuyor.

Dijitalleştirilen kültürel mirasın yapay zekâ tarafından kullanılabilmesi için metinlerin bilgisayarların işleyebileceği biçimde düzenlenmesi gerekiyor. Bu süreçle birlikte yapay zekânın tarihî şahsiyetler ve eserler hakkındaki soruları güvenilir kaynaklardan yanıtlaması ve dayandığı eserleri gösterebilmesi hedefleniyor. TÜBİTAK BİLGEM'in geliştirdiği BİLGE model ailesi bir milyardan 122 milyara kadar farklı büyüklüklerde tasarlanarak Türkçeyi doğru anlamayı ve kültürel ifadeleri yorumlamayı amaçlıyor.