Türkiye'de çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamaları 1 Kasım'da başlıyor
15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getiren ve 15-18 yaş arasındakilere e-Devlet doğrulamasıyla sınırlı kullanım hakkı tanıyan yönetmelik yürürlüğe giriyor.
Türkiye'de 15 yaşını tamamlamamış çocuklara sosyal medya yasağı getiren, 15-18 yaş arası çocuklara ise e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasıyla sınırlı kullanım hakkı tanıyan yeni yönetmelik 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor.
Yönetmeliğin kapsamı ve yürürlük tarihi
Türkiye'de 15 yaşını tamamlamamış yaklaşık 17,5 milyon çocuğa sosyal medya yasağı getiren düzenleme 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. TBMM'de kabul edilen yasanın uygulama yönetmeliği Cumhurbaşkanlığına bağlı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yayımlandı. Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 3 milyon 850 bin kişiyi kapsayan 15-18 yaş arası çocuklara ise sosyal medya kullanım hakkı tanıyor.
E-Devlet ile yaş doğrulama sistemi
Yasa uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları Türkiye'de 15 yaşını doldurmuş çocuklara yaş doğrulama sistemi kurmak zorunda kalacak. Yaş doğrulama işlemi e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirilecek. E-Devlet üzerinden üretilen yaş doğrulama belirteci sadece kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 15 yaşını doldurmuş ise 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerecek.
15-18 yaş arası için sınırlı kullanım kuralları
15-18 yaş arası çocuklar sosyal ağları istedikleri gibi kullanamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, bu yaş grubundaki çocuklara yönelik hizmetlerini onların yüksek yararı ile fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimini koruyacak şekilde ayrıştırmak zorunda olacak. Çocuklara yönelik yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak.
Sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen yasaklar
Sosyal ağ sağlayıcıları bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler sunamayacak. 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları gizli olacak ve hesabın kamuya açık hale getirilmesine izin verilmeyecek. Takip ettiği hesaplar ve takipçileri diğer kullanıcılar tarafından görülemeyecek, yalnız takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek, ekran görüntüsü alınamayacak ve canlı yayın açılamayacak.
Ebeveyn kontrol araçları zorunluluğu
Sosyal ağ sağlayıcıları çocukların hesaplarını takip etmek amacıyla ebeveyn kontrol araçları geliştirecek. Bu araçlar hesap ve özellik ayarlarının kontrol edilmesi, satın alma ve üyeliklerin ebeveyn iznine bağlanması, harcama limiti, kullanım süresinin izlenmesi ve konum paylaşma mekanizmalarını içerecek.
Doğrulama için tanınan süre ve açıklar
Yaş doğrulama belirteci kullanarak doğrulama yapmamış hesaplara 31 Mart 2027'ye kadar süre tanınıyor. Bu tarihe kadar 15-18 yaş arası çocuklar hesaplarını e-Devlet aracılığıyla doğrulatmak zorunda olacak, aksi takdirde hesapları kapatılacak.
Uzman eleştirileri ve hukuki süreç
İfade Özgürlüğü Derneği kurucularından Prof. Dr. Yaman Akdeniz, yönetmeliğin yetki aşımı barındırdığını ve e-Devlet zorunluluğunun 15 yaşından büyük herkes için geçerli hale getirildiğini belirterek, sistemin bir gözetim aracına dönüşebileceği yönündeki endişelerini dile getirdi ve dernek olarak Danıştay'a dava açacaklarını kaydetti.
Oyun platformlarına yönelik yeni düzenlemeler
Oyun platformlarına yönelik yeni düzenleme de 1 Kasım’da yürürlüğe giriyor. Oyun platformlarına 15 yaş altı için genel bir yasak getirmeyen düzenleme, oyunların yaş sınıflandırmasına tabi tutulmasını, ebeveyn denetimi araçlarının sunulmasını ve Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının temsilci bulundurmasını zorunlu kılıyor.