Ukrayna'nın AB Uyum Sürecinde Yapay Zeka Uygunluk Değerlendirmesi

Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılım süreci, ülkenin yapay zeka düzenlemelerine yaklaşımını şekillendiriyor. Hazırlanan yeni bir rapor, AB standartlarına uyum için 12 ila 16 aylık bir hazırlık penceresine dikkat çekiyor.

AB Yapay Zeka Yasası, uygunluk değerlendirmesini yapay zeka düzenlemesinin operasyonel çekirdeği haline getiriyor. Dijital Omnibus Yasası'nın yüksek riskli yükümlülükleri Aralık 2027 ve Ağustos 2028'e ertelemesiyle birlikte, Ukrayna'ya yapay zeka çerçevesini AB ile uyumlu hale getirmek için 12 ila 16 aylık ek bir hazırlık süresi tanınıyor. Hazırlanan rapor, AB uyumlu yapay zeka uygunluk değerlendirmesinin gerekliliklerini ve Ukrayna'nın mevcut durumunu inceliyor.

AB rejiminde yüksek riskli yükümlülüklerin çoğunluğu üçüncü taraf sertifikasyonundan ziyade sağlayıcı taraflı iç kontrole dayanıyor ve bu durum CEN-CENELEC JTC 21 uyumlaştırılmış standartlarını merkezî konuma getiriyor. Ukrayna bu standartları doğrudan uygulama amacıyla takip ediyor. Ülkenin bağlayıcı mevzuat öncesi gönüllü hazırlık aşamalı stratejisi olumlu değerlendirilirken; teknik düzenleme, akreditasyon ve standardizasyon altyapısı uyarlama için kullanılabilir bir temel sunuyor.

Raporda öne çıkan temel kurumsal ve uzmanlık eksiklikleri arasında bağımsız bir veri koruma otoritesinin ve atanmış bir yapay zeka denetçisinin bulunmaması, Tek Dijital Regülatör'ün gecikebilecek olması ve yapay zeka denetim uzmanlığının kıtlığı yer alıyor. Savaş ortamı ile sivil ve çifte kullanım arasındaki belirsiz sınır da uygunluk açısından kendine has zorluklar doğuruyor. Raporda 2026-2027 yıllarının mevzuat çıkarılmadan önce uygulanabilirliği inşa etmek amacıyla kullanılması öneriliyor.