Uluslararası otoriteler artık saniye uygulamasının kaldırılmasını oylayacak
Teknoloji sistemlerinde ciddi aksamalara yol açan ve uzun süredir tartışılan artık saniye uygulamasının kaldırılması için üye ülkeler sandık başına gidiyor.
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi ülkeler, dijital altyapılarda ve teknoloji sistemlerinde aksamalara yol açan artık saniye uygulamasının kaldırılmasına yönelik teklifi oylamaya hazırlanıyor. Teklifin kabul edilmesi durumunda kararın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Artık Saniye Uygulamasının Amacı
Artık saniye, Dünya'nın dönüşüne dayalı astronomik zaman ile hassas atom saatleriyle ölçülen Eşgüdümlü Evrensel Zaman arasındaki farkı dengelemek amacıyla kullanılıyor. Sistem 1972 yılından bu yana küresel saatlere toplam 27 kez uygulandı ve bu sayede iki zaman sisteminin birbiriyle uyumlu kalması sağlandı.
Dünya'nın Dönüş Hızındaki Değişimler
Dünya'nın dönüş hızı sabit bir hızda gerçekleşmiyor. Gezegenin hareketlerindeki küçük değişimler; Ay'ın yerçekimi, Dünya'nın çekirdeğindeki değişimler ve iklim değişikliği nedeniyle kutup buzullarının erimesi gibi çeşitli etkenlerden etkileniyor. Bu durum atom saatleri ile astronomik zaman arasında farklılıklara yol açıyor.
Teknoloji Altyapılarında Yaşanan Sorunlar
Düzensiz aralıklarla eklenen artık saniyeler, veri sunucuları, yüksek frekanslı finansal işlem sistemleri ve hassas zamanlama gerektiren bilgisayar ağlarında teknik sorunlara neden oluyor. Geçmişte yapılan eklemeler bazı büyük sosyal medya platformlarında ve uçak rezervasyon sistemlerinde kesintilere ve aksaklıklara yol açtı.
Mayıs 2027 Oylaması ve Beklentiler
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi 69 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilmesi beklenen oylamada teklifin kabul edilmesi halinde düzenlemenin Mayıs 2027'de yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ülkeler 2022'deki toplantıda artık saniyenin 2035 yılına kadar kaldırılması yönünde karar almıştı.
Negatif Artık Saniye Endişesi
Dünya'nın dönüşündeki kısa vadeli hızlanma eğilimi, gelecekte zamandan bir saniye çıkarılması anlamına gelen negatif artık saniye senaryosunu gündeme getirdi. Daha önce hiç uygulanmamış bu yöntemin dijital sistemlerde ciddi karışıklıklara neden olabileceği ifade ediliyor.
Gelecekte Artık Saat Uygulaması Gündeme Gelebilir
Yeni öneri, atom zamanı ile astronomik zaman arasındaki farkın en fazla bir saatle sınırlı tutulmasını tavsiye ediyor. Bu sınırın aşılması için 3 bin yıldan fazla zaman geçmesi beklenirken, gelecek nesillerin gerekirse artık saat uygulamasına karar verebileceği belirtiliyor.