Yapay Zeka Uluslararası Tahkim Uygulamalarını ve Kararları Şekillendiriyor

Yapay zekanın araştırma, delil yönetimi ve hakem kararlarında kullanımının artmasıyla uluslararası tahkim uygulamaları yeniden şekilleniyor. Araştırmalara göre uygulayıcıların çoğunluğu yapay zekadan faydalanırken, hukuki uyuşmazlıklarda yapay zeka kaynaklı riskler ve kararların iptali gibi ciddi sorunlar da gündeme geliyor.

Uluslararası tahkim süreçlerinde yapay zeka teknolojilerinin kullanımı belge incelemesi, hukuki araştırma, delil analizi, taslak hazırlama ve hakemlerin çalışmaları dahil olmak üzere geniş bir alana yayılıyor. Queen Mary Üniversitesi'nin 2025 Uluslararası Tahkim Araştırması'na göre, uygulayıcıların yüzde 64'ü olgu veya hukuki araştırma için halihazırda yapay zeka kullanıyor ve yüzde 91'i önümüzdeki beş yıl içinde bunu yapmayı bekliyor. Bu yaygın kullanım, tek bir kullanım alanının ötesine geçen çeşitli zorlukları beraberinde getiriyor.

Tahkim iş akışına yapay zekanın entegre olmasıyla birlikte hayali içerikler, gizlilik ve veri sızıntısı, çıktıların şeffaf olmaması ve iş akışı düzeyindeki sapmalar gibi birbirine bağlı riskler ortaya çıkıyor. Özellikle ARIHQ v Santé Québec davasında, bir hakemin gerekçesindeki tüm atıfların hayali olduğu ve hakem yerine yapay zeka tarafından hazırlandığı anlaşılması üzerine Quebec Yüksek Mahkemesi tahkim kararını iptal etti. Bu durum, yapay zekanın rolünün yardımcıdan hakeme dönüştüğü durumlarda kararların uygulanabilirliği, bağımsız akıl yürütme ve yetki devri konularında ciddi soru işaretleri yaratıyor.