Yaşlanan beyinde hafızayı koruyan PLA2G2F enzimi keşfedildi

ABD'li nörobilimciler, yaşlanan beyinde hafızayı koruyan ve nöron kaybını engelleyen PLA2G2F enzimini keşfetti. Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırma, bu enzimin yaşlılıkta bile hafızayı genç tuttuğunu ve insanlarda Alzheimer'a karşı direnç sağlayabildiğini ortaya koydu.

Massachusetts General Hospital nörobilimcilerinden Dr. Amar Sahay ve ekibi, beyindeki yağ bileşiklerini parçalayan özel bir fosfolipaz enzimini inceledi. Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, beyinde bulunan PLA2G2F geni ve bu genin ürettiği enzim, ilerleyen yaşla birlikte nöron kaybını engelleyerek biyolojik bir direnç kalkanı oluşturuyor.

Klinik deneyler, Pla2g2f geninden yoksun bırakılan laboratuvar farelerinin yaşlandıkça beyinlerinde ağır iltihaplanma ve nöron tahribatı yaşadığını gösterdi. Buna karşılık gen seviyesi artırılan yaşlı deneklerin mekânsal hafıza testlerinde genç fareler kadar yüksek performans sergilediği ve sinir hücreleri arasındaki bağlantıların korunduğu saptandı. Dr. Amar Sahay, bu özel yapının beyin hücrelerinde biriken toksik lipid damlacıklarını temizlediğini, bu hücresel temizlik sayesinde yeni nöron gelişiminin tetiklendiğini ve iltihabi süreçlerin baskılandığını açıkladı.

İnsan dokuları üzerinde yürütülen genetik analizler, bulguların insan beyni için de geçerli olduğunu kanıtladı. Vefat eden donörlerin beyin dokularını inceleyen araştırmacılar, beyinlerinde Alzheimer hastalığının ana sebebi kabul edilen amiloid-β protein birikintileri olmasına rağmen ölmeden önce yapılan testlerde hiçbir zihinsel gerileme göstermeyen bilişsel olarak dirençli bireylerde PLA2G2F enzim seviyesinin en yüksek düzeyde olduğunu belgeledi. Ağır Alzheimer hastalarında ve hiçbir protein birikintisi olmayan bireylerde ise bu koruyucu enzimin daha düşük seviyelerde kaldığı kaydedildi.

Vanderbilt Hafıza ve Alzheimer Merkezi uzmanlarından Dr. Timothy Hohman, araştırmanın insanlarda incelenmesi son derece zor olan hücresel koruma mekanizmalarını anlamak açısından tarihi bir örnek teşkil ettiğini vurguladı. Bulguları klinik tedaviye dönüştürmek amacıyla LIPOS BIO adlı biyoteknoloji girişimini kuran Dr. Amar Sahay, beyin dokusuna doğrudan enzim enjekte etmenin zorluklarına dikkat çekerek, yakın gelecekte uygulanacak gen terapileri sayesinde PLA2G2F ekspresyonunun henüz zihinsel gerileme başlamadan artırılabileceğini ve böylece yaşlılığa bağlı bunamayla Alzheimer’ın tamamen önlenebileceğini belirtti.