Almanya’daki AfD Başarısının Türkiye Siyasetine Olası Etkileri
Almanya'da AfD'nin eyalet seçimlerindeki tarihi başarısı Avrupa'da siyasi dengeleri sarsarken, bu aşırı sağ dalganın Türkiye'deki milliyetçi söylem ve göç politikalarına etkileri uzmanlarca inceleniyor.
Almanya'da aşırı sağcı AfD partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinden birinci çıkması Avrupa genelinde siyasi dengeleri değiştirirken, bu durumun Türkiye'deki siyasi dengeler, göç politikaları ve milliyetçi söylemler üzerindeki potansiyel yansımaları uzmanlar tarafından değerlendiriliyor.
Avrupa'da Aşırı Sağın Yükselişi
Almanya için Alternatif partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde birinci çıkması, Alman iç siyaseti ve Avrupa'nın geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. AfD bu sonuçla tarihindeki en yüksek oy oranına ulaştı ve 2. Dünya Savaşı sonrasında Almanya'da aşırı sağın yükselişini somutlaştırdı.
PopuList'in verilerine göre Avrupa'da seçmenlerin yaklaşık yüzde 23'ü aşırı sağ partilere oy veriyor. Bu oran 2006'da yüzde 7, 2016'da ise yüzde 11 civarındaydı. Aşırı sağ partiler Almanya'nın yanı sıra Fransa, Hollanda ve İtalya gibi ülkelerde de etkin konumda bulunuyor.
Siyasi Akımların Uluslararası Yayılımı
Siyaset bilimcilere göre Avrupa'daki aşırı sağ ile Türkiye'deki iç siyaset arasında kısa vadede doğrudan bir etki görülmese de bu gelişmeler karşılıklı siyasi söylemleri besleyebiliyor. Tarihçi ve Siyaset Bilimci Yalçın Murgul, siyasi akımların uluslararası dalgalar halinde yayıldığını ve bu yayılmaların tarihte reel iktidar deneyimleriyle tetiklendiğini belirtiyor.
Murgul, günümüzdeki hareketlerin önceki küresel akımlardan farklı olarak güçlü ve istikrarlı bir liderlik yapısından yoksun olduğuna işaret ederek bu dalganın nereye evrileceğinin şimdilik öngörülemediğini ifade ediyor.
Türkiye'deki Milliyetçi Damar
Uzmanlar, Avrupa'daki aşırı sağın yükselmesinin Türkiye'de birebir aynı sonuçları doğurmayacağını, çünkü Türkiye'nin siyasi sistemi, seçmen davranışları ve ekonomik koşullarının farklı olduğunu belirtiyor.
TEPAV Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, bu dalganın Türkiye'de yeni bir AfD tipi partinin doğuşundan ziyade mevcut yerli ve milli söylemi güçlendirebileceğini, ancak Türkiye'de sol partilerin de ciddi bir milliyetçi damara sahip olduğunu vurguluyor.
Türkiye'de Küçük Partilerin Durumu
Türkiye'de Zafer Partisi'nin ilk kurulduğu dönemdeki oy artışı bu dalganın ülkeye ulaşıp ulaşmadığı tartışmalarını tetiklemişti. Genel Başkan Ümit Özdağ'ın tutuklanma süreci ve partinin oy oranının yüzde 3-7,5 arasında tahmin edilmesi dikkat çekiyor.
Murat Erdoğan, Türkiye'de AfD benzeri yeni bir partinin kısa vadede sahneye çıkmasını olası görmeyerek, yeni siyasi partiler düzenlemesi ve başkanlık sistemi nedeniyle küçük partilerin bir süre sonra zayıflayabileceğini belirtiyor.
Ana Akım Siyasete ve Göç Politikalarına Etkiler
Avrupa'da siyasi dengeler sağa kayarken, ana akım partiler seçmen kaybetmemek için göç ve güvenlik politikalarını sertleştiriyor. Bu durum, aşırı sağcı görüşlerin zaman içinde ana akım siyasetin parçası haline gelmesine yol açıyor.
Murgul, Batı Avrupa'daki aşırı sağın sofistike bir dille topluma açıldığını, Türkiye'de ise mültecilerin dindaş olarak görülmesinin Avrupa'daki gibi bir zıtlaşmanın önündeki engellerden biri olduğunu ifade ediyor.
Türkiye ve Avrupa Arasındaki Ortak Noktalar
Uzmanlar, Türkiye'de Cumhur İttifakı'nın popülist sağ ve aşırı sağ boşluğunu AK Parti ve MHP ile uzun süredir doldurduğunu belirtiyor.
Yalçın Murgul, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da insanların, özellikle de gençlerin bir gelecek hayali kurmakta zorlandığını ve bu durumun ortak bir toplumsal psikoloji yarattığını vurguluyor.
Sosyal Demokrat Muhalefet ve AB İlişkileri
Avrupa'da aşırı sağın yükselmesinin Türkiye'deki sosyal demokrat muhalefet partilerini ve liderleri olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Murat Erdoğan, AB'nin Türkiye politikasının tarihsel temelleri doğrultusunda, Avrupa başkentlerinin Türk toplumundan ziyade iktidarı muhatap almayı öncelediğini ve ilerleyen süreçte Türkiye'nin daha çok güvenlik alanında iş birliği yapılan bir konuma indirgenebileceğini belirtiyor.