SERDAR HOCAM
BLOG HaberlerBilim-Sağlık

Kanser vakalarında genetik yanılgısı ve yaşam tarzının etkisi

Serdar HocamYazar & Editör

Kanser vakalarının çoğunun genetik olmadığı, çevresel faktörlerin ve yaşam tarzının büyük rol oynadığı açıklandı.

◉ 16 okunma
KANSERLE İLGİLİ BİLİNEN O BÜYÜK YANLIŞ
KANSERLE İLGİLİ BİLİNEN O BÜYÜK YANLIŞ!Toplumda kanserle ilgili bilinen en büyük yanlışlardan biri kanserlerin genetik olduğu inancı. Oysa tanı konulan tüm kanser vakalarının yalnızca yüzde 5 ile 10’u genetik. Bunun diğer bir anlamı her 100 kanser vakasından 90 ile 95’i ömrümüz boyunca hücrelerimizde biriken hasarların, çevresel etkenlerin ve yaşam tarzının ortak ürünü. Buna rağmen ailesinde kanser öyküsü olan pek çok kişi sıklıkla şikayetlerine göre değil, korkuyla şu soruyu soruyor: “Ailemde çok fazla kanser tanısı alan var, bende mi kanser olacağım?”Bir ailede birden fazla kişide kanser görülmesinin, kanserin mutlaka kalıtsal olduğu anlamına gelmediğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Aile üyeleri yalnızca genetik özelliklerini değil; yaşam alanlarını, beslenme düzenlerini, alışkanlıklarını ve benzer çevresel maruziyetleri de paylaşır. Örneğin aynı evde büyüyen kardeşler yıllarca aynı sigara dumanına maruz kalabilir; benzer beslenme, kilo ve fiziksel aktivite alışkanlıkları geliştirebilir. Dolayısıyla aynı ailede birden fazla kanser vakasının görülmesi her zaman kalıtsal bir genetik değişikliğe işaret etmez. Bu nedenle ailede tekrarlayan kanserlerin önemli bir kısmı ‘ailesel’ olmakla birlikte ‘kalıtsal’ değildir” diyor.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, kanserin tamamen genetik olduğu inancının büyük bir yanlış olduğunu, tanı konulan vakaların yalnızca yüzde 5 ile 10'unun genetik kökenli bulunduğunu belirtti.

Genetik ve çevresel faktörler

Tanı konulan tüm kanser vakalarının yalnızca yüzde 5 ile 10'u genetik kökenlidir. Her 100 vakadan 90 ila 95'i hücrelerde biriken hasarların, çevresel etkenlerin ve yaşam tarzının ortak ürünüdür.

Ailesel ile kalıtsal farkı

Ailesel ve kalıtsal kavramları sıkça karıştırılmaktadır. Aynı ailede birden fazla kanser görülmesi her zaman kalıtsal bir genetik değişikliğe işaret etmez; aile üyeleri ortak yaşam alanlarını ve alışkanlıkları paylaşır.

Kırmızı alarm durumları

Yakın akrabada 50 yaşından önce konulmuş bazı kanser tanısı, aynı soy hattında iki veya daha fazla akrabada benzer türler ve genç yaşta görülen vakalar kırmızı alarm senaryoları arasında yer alır.

Riski yönetme adımları

Aile ağacını yazarak üç kuşaktaki kanser türleri not edilmelidir. Kırmızı alarm durumlarında genetik danışmanlık alınmalı, sigara bırakılmalı ve düzenli hareket edilmelidir.

Etiketler

Paylaş

X LinkedIn Facebook WhatsApp Telegram