Yapay zeka teknolojilerine erişim eşitsizliği okuryazarlık açığını artırabilir
UNESCO verilerine göre dünya genelinde 739 milyon kişi temel okuryazarlıktan yoksun bulunurken, yapay zeka araçlarına ve dijital imkanlara erişimdeki eşitsizlikler eğitimde yeni adaletsizlik riskleri doğuruyor.
Dünya Okuryazarlık Günü kapsamında yayımlanan UNESCO verileri, dünya genelinde 739 milyon genç ve yetişkinin temel okuryazarlık düzeyine ulaşamadığını ortaya koyarken, yapay zeka teknolojilerindeki erişim eşitsizliğinin mevcut açığı daha da derinleştirebileceğine dikkat çekiliyor.
Dünya Okuryazarlık Günü Meksika'da Kutlanıyor
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün 1966'daki kararıyla ilan edilen 8 Eylül Dünya Okuryazarlık Günü, bu yıl 60'ıncı kez kutlanıyor.
Meksika'da 8-9 Eylül tarihlerinde İnsanlar, Gezegen ve Refah için Okuryazarlık temasıyla düzenlenen programda çeşitli etkinlikler gerçekleştiriliyor.
Küresel Ölçekte Okuryazarlık Oranları ve Açıklar
UNESCO verilerine göre 1975 yılında yüzde 65 olan okuma yazma bilen yetişkin oranı günümüzde artarak yüzde 88 seviyesine ulaştı.
Bu gelişmeye rağmen dünya genelinde yaklaşık 739 milyon genç ve yetişkin hala temel okuryazarlık düzeyinde bulunmuyor.
Bölgelere Göre Dağılım ve Kadın Nüfusun Durumu
Okuryazar olmayan yetişkinlerin 225 milyonu Sahra Altı Afrika'da, 347 milyonu ise Güney Asya bölgesinde yer alıyor.
Söz konusu iki bölge, dünyadaki okuryazar olmayan yetişkin nüfusunun yüzde 77'sinden fazlasına ev sahipliği yapıyor.
Öte yandan okuryazar olmayan yetişkin nüfusun yüzde 63'ünü kadınlar oluştururken, düşük ve orta gelirli ülkelerde her 10 çocuktan 4'ü okuma becerisinde asgari düzeye ulaşamıyor.
Yapay Zeka ve Dijitalleşmenin Okuryazarlığa Etkisi
UNESCO, yapay zeka dahil olmak üzere dijitalleşmeye yol açan teknolojik gelişmelerle birlikte okuryazarlık kavramının kapsamının hızla değiştiğini bildiriyor.
Bu durum okuryazarlığa yönelik politika, sistem ve programların tasarım biçimlerini yeniden şekillendirmeye zorluyor.
Teknolojiye Erişimde Adaletsizlik ve UNESCO'nun Çağrısı
Dünyanın üçte birinin internete erişimi bulunmazken, en gelişmiş yapay zeka modellerine yalnızca altyapı, dil avantajı ve ücretli aboneliklere sahip olanlar erişebiliyor.
UNESCO, yapay zekanın eğitimdeki dönüşümlerinin farklı bakış açılarıyla ele alınması ve ortak çözümler geliştirilmesi yönünde çağrıda bulunuyor.