Gine-Bissau'da Anayasa Değişikliği Referandumu ve Seçim Süreci
Kasım 2025'teki askeri darbenin ardından Gine-Bissau'da cumhurbaşkanına geniş yetkiler tanıyan anayasa değişikliği için referandum yapıldı. Siyasi krizin gölgesinde gerçekleştirilen oylamanın ardından gözler 6 Aralık'taki genel seçimlere çevrildi.
Gine-Bissau, 6 Aralık'ta yapılması planlanan genel seçimler öncesinde cumhurbaşkanına daha geniş yetkiler verilmesini öngören anayasa değişikliği referandumunun sonuçlarını bekliyor. Muhalefetin boykot ettiği süreç, ülkede sivil yönetime dönüş yolundaki en kritik dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Referandum ve Yeni Anayasa Taslağı
Seçmenler, Geçiş Konseyi tarafından kabul edilen yeni anayasanın yürürlüğe girmesini onaylayıp onaylamadıkları konusunda oy kullandı. Yapılan bu oylama, ülkenin gelecekteki siyasi yapısını doğrudan etkileyecek önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
Cumhurbaşkanlığına Verilen Geniş Yetkiler
Mevcut anayasa başbakanın yasama organı tarafından atanmasını öngörürken, yeni anayasa cumhurbaşkanına başbakanı ve hükümet üyelerini atama ve görevden alma ile parlamentoyu feshetme gibi geniş yetkiler tanıyor. Ayrıca parlamentodaki sandalye sayısı 102’den 65’e, seçim bölgelerinin sayısı ise 29’dan 12’ye indiriliyor.
Siyasi Tarihçe ve Askeri Müdahaleler
Dünyanın en yoksul ülkeleri arasında yer alan Gine-Bissau’da 1974’ten bu yana 5 darbe ve çok sayıda darbe girişimi yaşandı. Ordu, cumhurbaşkanlığı seçimlerinden birkaç gün sonra, Kasım 2025’te yönetime el koyarak devlet başkanını devirmiş ve seçim sürecini askıya almıştı.
Muhalefetin Tepkisi ve Boykot Çağrısı
Batı Afrika ülkesinde muhalefet, kamu özgürlüklerine yönelik kısıtlamalar nedeniyle referandumu boykot çağrısı yaptı. Ülkenin bağımsızlığına öncülük eden PAIGC, siyasi faaliyetlerin askıya alındığını ve partilerin engellendiğini bildirdi.
Uzmanların Geleceğe Yönelik Değerlendirmeleri
Çadlı siyasi analist Salih İshak İsa, yetkilerin cumhurbaşkanlığında toplanmasının kısa vadede istikrar sağlayabileceğini, ancak uzun vadede iktidarın tek elde toplanması nedeniyle istikrarsızlıklara yol açabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar asıl sınavın aralık ayındaki seçimler olduğunu vurguluyor.