Kırgızistan Küresel Jeopolitik Değişimlerin Merkezinde ŞTÖ Zirvesine Ev Sahipliği Yapıyor
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te toplanan Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi, Batı odaklı olmayan çok kutuplu işbirliği arayışlarını öne çıkarıyor.
Kırgızistan, küresel gerilimlerin ve bölgesel ticaret tartışmalarının ele alındığı Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesine ev sahipliği yaparak dünya liderlerini Bişkek'te bir araya getirdi.
Zirveye Katılan Liderler
Bişkek'te düzenlenen yuvarlak masa toplantısında Rusya, Çin, Hindistan, İran, Pakistan ve Şanghay İşbirliği Örgütü Plus kapsamında Türkiye temsil edildiği gibi Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de yer aldı.
Dünyanın en büyük jeopolitik gerilimlerinin merkezinde yer alan bu ülkeler, her konuda anlaşamasalar bile Batı merkezli bir çerçevenin dışında çıkarlarını sürdürmek için bir araya geldiler.
Çok Kutuplu Dünya Vurgusu
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirvede yaptığı konuşmada Şanghay İşbirliği Örgütü'nün kurulduğu günden bu yana geçen yirmi beş yıl içinde yükselen çok kutuplu dünyanın en bağımsız ve etkili merkezlerinden birine dönüştüğünü belirtti.
Putin, altı kurucu üyeyle 2001 yılında yola çıkan örgütün bugün dünyanın en büyük bölgesel birliği haline geldiğini ifade ederek Moskova'nın bu durumu değişen dünyanın kanıtı olarak gördüğünü vurguladı.
Kırgızistan'ın Denge Politikası
Kuzeyinde Rusya ve komşuluğunda Çin bulunan dağlık ve denize kıyısı olmayan küçük bir ülke olan Kırgızistan, devasa komşuları arasında hassas bir denge kurmak durumundadır.
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri Orta Asya'ya daha fazla odaklanırken, Crossroads Central Asia düşünce kuruluşunun başkanı Shairbek Dzhuraev zirvenin zamanlamasının özellikle kritik olduğunu belirtti.
İran'ın Diplomatik ve Ekonomik Mesajları
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesini İslamabad Mutabakat Muhtırası ve ABD yaptırımlarıyla ilgili diplomatik durumu ele almak için kullandı.
Pezeşkiyan, Amerika Birleşik Devletleri'nin söz konusu mutabakat kapsamındaki taahhütlerine geri dönmesi durumunda İran İslam Cumhuriyeti'nin derhal karşılık vereceğini açıkça dile getirdi.
Bölgesel Ekonomik Bağlantılar
Şanghay İşbirliği Örgütü için İran yalnızca diplomatik bir mesele değil, aynı zamanda ekonomik bir boyuta sahiptir çünkü Washington yönetimi Tahran'a yönelik yaptırımları yenilemiştir.
ABD'nin İran ile ticaret yapanlara yönelik ceza tehditlerini genişletmesi, ekonomileri Rusya ile iç içe olan ve Çin ticaret ağlarına bağlanan Orta Asya ülkeleri açısından büyük önem taşımaktadır.