Motorin Fiyatlarında Yeniden 100 Lira Alarmı ve Küresel Arz Sıkıntıları
Küresel petrol fiyatlarındaki artışlar ve ÖTV'nin yeniden devreye girmesiyle motorin litre fiyatı 100 TL sınırına yaklaşırken, akaryakıttaki yeni zam dalgası nakliye ve tarım sektörlerini tehdit ediyor.
Motorin litre fiyatına yapılacak yeni zamla birlikte akaryakıt fiyatları yeniden 100 TL sınırına yaklaşıyor. Ağustos ayındaki geçici vergi müdahalesinin ardından eylül ayında ÖTV'nin yeniden başlaması, küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş ve dizel piyasasındaki arz sıkıntıları zam kararında etkili oldu.
Motorin Fiyatlarında Beklenen Artış
Motorinin litre fiyatına 15 Eylül Salı gününden itibaren 6 lira 62 kuruş zam yapılması bekleniyor. Bu artışla birlikte İstanbul'da motorin yaklaşık 95,63 TL'ye, Ankara'da 96,78 TL'ye ve İzmir'de ise 97,05 TL'ye yükselecek.
Ağustos Ayında ÖTV Sıfırlanmıştı
Hükümet, küresel motorin fiyatlarındaki yükselişin pompaya yansımasını sınırlamak amacıyla 13 Ağustos'ta motorinde uygulanan ÖTV'yi ay sonuna kadar sıfırlamıştı. Bu karar sonrasında kademeli bir vergi takvimi belirlenmiş ve eylül ayı itibarıyla litre başına 3 TL ÖTV alınmaya başlanmıştı.
Küresel Petrol Fiyatları Yükselişte
Ağustos ayında 88 doların altına gerileyen Brent petrol, Ortadoğu'daki savaşın etkisiyle 110 dolara yaklaştı. Suudi Arabistan'daki boru hattına yönelik saldırı ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları küresel arzı olumsuz etkiledi.
Rafineri Tarafında Ciddi Sıkışıklıklar
Küresel piyasadaki asıl sorun ham petrolün motorine dönüştürüldüğü rafineri tarafında yaşanıyor. Ortadoğu ve Rusya'daki rafineri kayıpları ile ihracat kısıtlamaları dizel fiyatlarının ham petrolden daha sert yükselmesine yol açtı.
Dizel Rafinaj Marjları Rekor Kırdı
Rusya ve Ortadoğu'daki rafineri sorunları küresel piyasada ciddi bir motorin açığı yaratırken dizel rafinaj marjı gün içinde varil başına 108,02 dolarla rekor seviyeye ulaştı. Sektör temsilcileri bu sıkışıklığın kış boyunca sürebileceğini belirtiyor.
Küresel Stoklar Hızla Azalıyor
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre gözlemlenebilir küresel petrol stokları yalnızca ağustos ayında 95 milyon varil azaldı. Savaşın başladığı şubattan bu yana toplam düşüş 507 milyon varile ulaştı.
Üretim ve Dağıtım Zincirine Etkisi
Motorin yalnızca binek araçlarda değil yük taşımacılığında, tarımda ve sanayide yaygın biçimde kullanılıyor. Fiyatlardaki artış, nakliyeden gıdaya kadar tüm üretim ve dağıtım zincirini doğrudan etkiliyor.
Ekim Ayında Yeni Vergi Artışı Bekleniyor
Mevcut düzenleme değişmezse motorinden alınan litre başına 3 TL ÖTV, 1 Ekim'de 6 TL'ye çıkacak. Kasım ve aralık aylarında yapılacak yeni artışlarla birlikte vergi yükü kademeli olarak artmaya devam edecek.