Bilim ve Teknoloji Ürünlerinin Ticarileşme Oranı Düşük Kalıyor
Hanoi'deki çalıştayda, bilimsel ürünlerin ticarileşme oranının %1,5 olduğu ve laboratuvar ile pazar arasında büyük bir uçurum bulunduğu açıklandı.
Hanoi'de düzenlenen çalıştayda, araştırma kuruluşlarının yasal özerkliğine rağmen bilimsel ve teknolojik ürünlerin fiili ticarileşme oranının yalnızca yüzde 1,5 civarında kaldığı ve laboratuvar ile pazar arasında büyük bir uçurum bulunduğu açıklandı.
Yasal Çerçeve ve Özerklik
Araştırma kuruluşlarının özerkliğini genişleten yasal çerçeveye rağmen laboratuvarlar ile pazar arasındaki uçurum çok büyük kalmaya devam etmektedir. Bilimsel ve teknolojik ürünlerin fiili ticarileşme oranı yalnızca yaklaşık yüzde 1,5 seviyesine ulaşabilmektedir.
Bu durum Hanoi'de düzenlenen Teknoloji ve İnovasyonu Birleştirme çalıştayında katılımcılarla paylaşılmış ve mevcut yasal sistemin nispeten eksiksiz olduğu vurgulanmıştır.
Yasal Düzenlemeler ve Pay Oranları
İnovasyon Dairesi Müdür Yardımcısı Pham Viet Hong'a göre, fikri mülkiyetle ilgili yasal sistem önde gelen kuruluşların fiyatları bağımsız belirlemesine olanak tanımaktadır.
2025 Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Kanunu, araştırma sonuçlarının ticarileşmesi halinde yazarın kârın en az yüzde 30'una, aracı kuruluşun ise en az yüzde 10'una hak kazanmasını öngörmektedir.
Bakanlık İncelemesi ve Veriler
Bilim ve Teknoloji Bakanlığı'nın 34 il ve şehirde yaptığı inceleme, 2025 yılı itibariyle 751 proje ile 728 bilim ve teknoloji ürününün uygulandığını göstermiştir.
2026 yılında uygulanması planlanan 280 ürün daha bulunmasına rağmen ticarileşme aşamasına geçen araştırma sonuçlarının sayısı oldukça sınırlı kalmaktadır.
Ticarileşme Yolundaki Engeller
Araştırma ürünlerinin ticarileşmesinin önündeki engellerin başında değerleme ve mülkiyet belirleme konusundaki karışıklıklar gelmektedir. Ayrıca araştırmaların gerçek dünya ihtiyaçlarıyla tam olarak örtüşmediği ifade edilmiştir.
İşletmelerin risk paylaşımı süreçlerine proaktif katılamaması, zayıf piyasa altyapısı ve aracı kuruluşların yetersizliği diğer önemli engelleri oluşturmaktadır.
Çözüm İçin Üçlü Bağlantı Modeli
Laboratuvar ile pazar arasındaki uçurumu kapatmak adına en önemli çözümün üçlü taraf bağlantı modelinin uygulanması olduğu vurgulanmıştır.
Bu model; Devlet, enstitüler, üniversiteler, bilim insanları ve işletmeler arasında güçlü bir iş birliği kurulmasını hedeflemektedir.