BM Raporu: Küresel Isınma 1.5 Dereceyi Aşacak Ancak Azaltım Mümkün

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan Emisyon Açığı Raporu 2026, küresel ısınmanın 1.5°C eşiğini aşacağını ancak derin ve hızlı emisyon kesintileriyle tepe noktasının sınırlandırılabileceğini ve yüzyılın sonuna doğru sıcaklığın tekrar 1.5°C'nin altına çekilebileceğini ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından Çarşamba günü yayımlanan "Emisyon Açığı Raporu 2026: Geri Dönüş Noktası" başlıklı rapora göre, yüzyılın ortalarında tepe ısınmanın 1.7 ila 1.8°C ile sınırlandırılmasını öngören "mümkün olan en düşük" aşım senaryosu hedefleniyor. Bu hedefe ulaşmak için emisyonların 2025 seviyelerine kıyasla on yılın sonunda yüzde 18, 2035'e kadar yüzde 45 ve beş yıl sonra yüzde 69 oranında azaltılması gerekiyor.

BM Genel Sekreteri António Guterres raporla birlikte yayımlanan mesajında aşımın teslimiyet anlamına gelmediğini belirterek, ısınmanın mümkün olduğunca kısa ve küçük tutularak yüzyıl sonuna kadar yeniden 1.5 derecenin altına düşürülebileceğini vurguladı. UNEP İcra Direktörü Inger Andersen ise 1.5°C'nin üzerindeki her ek derecenin ve ısınma yılının ölümcül seller, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi iklim risklerini artırdığına dikkat çekerek tepe ısınmayı en aza indirmek için tüm imkanların seferber edilmesi gerektiğini ifade etti.

Mevcut politikaların sürmesi durumunda bu yüzyılda ısınmanın 2.8°C'ye ulaşabileceği ve sonrasında artmaya devam edebileceği raporda yer aldı. Paris Anlaşması kapsamında sunulan ulusal iklim eylem planlarının (NDC) tümü hayata geçirilse dahi ısınmanın 2.6°C ile sınırlı kalacağı, ABD'nin iklim anlaşmasından çekilmesi ve tarihsel emisyon tahminlerindeki revizyonlar nedeniyle bu sonuçların geçen yılın projeksiyonlarından daha olumsuz olduğu belirtildi.

Rapor, Paris Anlaşması'na yönelik ilerlemeleri değerlendirmek üzere 2021-2023 yılları arasında gerçekleştirilen İlk Küresel Durum Değerlendirmesi (GST) hedeflerinin hızlandırılmasını talep ediyor. Bu kapsamda 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması, enerji verimliliği yıllık artış oranının iki katına ulaştırılması, fosil yakıtlardan uzaklaşılması, karbondioksit dışı emisyonların azaltılması ve ormansızlaşmanın durdurulup tersine çevrilmesi gerektiği vurgulanıyor. İkinci GST süreci ise önümüzüki ay Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenecek olan BM COP31 iklim konferansında başlayacak.