Çin'in Yurt Dışı Yapay Zeka Stratejisi Modeller ve Yönetişimle Başlıyor

Çin, yapay zeka teknolojilerinde çip, model, enerji ve ham maddeleri kapsayan kritik bileşenlerin çoğunu kontrol eden ABD dışındaki tek ülke konumunda bulunuyor. Ülkenin yurt dışı yapay zeka stratejisi, çip ve donanımlardan önce açık ağırlıklı modellerin ihracatı ve küresel yönetişim hamleleriyle başlıyor.

Çin, yapay zeka ekosistemindeki ucuz elektrik ve kritik mineraller, yarı iletkenler ile yazılımlar ve modeller zincirini ticari ve jeopolitik olarak monetize etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda ihraç edilmeye hazır durumdaki açık ağırlıklı modeller dış pazarlara sunulurken, ABD bağımlılığını azaltmak amacıyla iç talebi karşılamaya odaklanan çip ve yazılımlar henüz ihraç aşamasına gelmedi.

Ülke ayrıca küresel yönetişimi güçlendirmek amacıyla Dünya Yapay Zeka İşbirliği Organizasyonu (WAICO) gibi yapılarla faaliyet yürütüyor. Temmuz 2026'da 29 ülkenin imza attığı bu organizasyonun üye sayısı Eylül ayı başı itibarıyla 38'e ulaştı. Öte yandan Çin, 16 Ekim 2026 tarihinde büyük dil modelleri, ajanlar ve bilgi işlem kümeleri dahil 23 tür son teknoloji yapay zeka ürününün ihracatını kısıtlayan ya da yasaklayan taslak düzenlemeler yayımladı.